Vajzat naive - preja e përsosur

A është e vërtetë që vajzat naive janë preja e përsosur e çdo mashkulli që kërkon të ketë një femër shpejt dhe një përvojë më shumë? Femrat janë femra dhe në sytë e meshkujve tingëllojnë të tilla. Kur vjen fjala tek adoleshentet punonjësit socialë ndalen, sepse këtu burojnë shumë pasoja që shpesh kthehen në gjendje traumatike për vajzat dhe familjet e tyre, por që i bën meshkujt të jenë “lojtarë” të fortë erotikë me ndjeshmërinë e tyre. Djemtë, - thonë punonjësit socialë, - ndiejnë keqardhje për to, pasi në fund të fundit, sipas tyre, këto vajza janë pa përvojë nga jeta dhe i mirëbesojnë çdo njeriu që u afrohet. Në fakt, kjo është mënyra se si janë rritur. Këto vajza janë mësuar që me përulësi të pranojnë çdo gjë. Ashtu qetësisht, i dëgjojnë këshillat dhe kritikat e njerëzve të tyre më të afërt. Në çdo rast atyre u thuhet se kjo është gjëja e gabuar dhe kjo gjëja e duhur. Nga ana tjetër, janë prindërit që, dashje pa dashje, u krijojnë këtyre vajzave modelin e “të përsosurës”. Atyre u është mësuar që jeta është e egër, në botë ka njerëz që nuk i kuptojnë dhe se nuk u duan të mirën. Por vjen një moment që këto vajza rriten, duhet të largohen nga shtëpia dhe prindërit. Në këtë pikë u kërkohet që të marrin një vendim, të bëjnë një zgjedhje si për mirë, ashtu edhe për keq. Pranë tyre nuk gjendet mami dhe as babi. Ato duhet të vendosin vetë, megjithëse nuk dinë se çfarë ane të mbajnë. Thellohen mbi mendimet dhe opinionin e të tjerëve mbi to. Ndërkohë, presioni shtohet.

Por, çfarë ndodh me këto vajza pak përpara fillimeve të periudhës së pubertetit dhe adoleshencës? Është patjetër momenti më kritik mbi të cilin do të ndërtohen si me dorë personalitetet e femrave që ne më vonë kur rriten mësohemi t’u vendosim etiketa të tilla, si “e përdalë”, “vajzë e gojës”, “histerike”, “e mbyllur” dhe “e mefshtë”. Pikërisht për këto dy etiketat e fundit psikologjia bashkëkohore dhe studimet e shumta të bëra vendosin theksin në femrat që rrezikojnë të pësojnë vuajtje nga më të lehtat e në më të rëndat mendore. Personaliteti femëror fillon të “sulmohet” nga një fluks i madh informacioni gati për ditë në thelbin e të cilit qëndrojnë gabimet e shmangies dhe varësisë nga mjedisi i jashtëm në përgjithësi. Me një nga punonjësit socialë të kryeqytetit, Alban Kano, përpiqemi të kuptojmë naivitetin femëror, sa naive janë adoleshentet e gjimnazeve. A ka në ditët e sotme vajza të tilla? Çfarë sjell një cilësim i tillë i atyre? Si gjenden ato në raport me familjen dhe shoqërinë? Realisht vajzat naive janë kaq lehtësisht të manipulueshme siç pretendohet nga meshkujt? Madje shumë djem, bashkëmoshatarë të këtyre vajzave thonë se: “Vajzat naive” janë preja e përsosur e çdo mashkulli që kërkon të ketë një femër shpejt dhe një përvojë më shumë”. Të tjerë djem ndiejnë keqardhje për to, pasi në fund të fundit, sipas tyre, këto vajza janë pa përvojë nga jeta dhe i mirëbesojnë çdo njeriu që u afrohet.

Eksperienca

Pse quhen të tilla? Çdo ditë në shtëpi vajzat e reja mësohen nga prindërit e tyre dashur pa dashur që të ndjekin modelin e “të përsosurës”. Ky model nuk do të thotë gjë tjetër veçse rritje e pasionit për t’u marrë me aktivitete deri diku të mbyllura dhe me sa më pak pjesëmarrjen e të tjerëve. Një episod tipik mbi të cilin më vonë do të lindin kontradikta të jashtëzakonshme, është edhe ndërprerja e pavarësisë për të mësuar mbi lidhjet intime apo dashuriçkat e rastit.

“Shpeshherë prindërit përpiqen t’i udhëzojnë vajzat e tyre drejt rrugës që quhet si më e mira dhe më përfituesja. Por, për fat të keq, kjo rrugë është më e mira për prindërit dhe në shumicën e rasteve ndodh që vajzave të tyre nuk u hyn aspak në punë ideja e tyre.

Ato kanë nevojë të përtypin jetën e përditshme me ato aftësi që zotërojnë të mira apo të këqija qofshin. Gjatë përballjes me realitetin në bankat e shkollës dhe jashtë saj vajzat e paprovuara e ndiejnë veten si në çark, ku presioni i grupit ndikon ashpër, duke i nxitur ato që të bëjnë çfarë të rriturit i quajnë marrëzi. Të shfrenuara dhe krejtësisht të pacipa do të quheshin ato vajzat e tjera, të cilat shihen me zili nga “bukuroshet e fjetura” që përherë e kanë ndier veten të shmangura apo të varura prej familjeve të tyre. Ato nuk kanë arritur të kuptojnë se çfarë mund të presin nga një djalë që i lëshon mesazhet e para në celular edhe pa e njohur fare”, - thotë Kano.

Ai shkon më tej, duke shtuar se rrethanat mund të shkojnë deri aty sa vajzat e ashtuquajtura “të përkëdhelura” nuk dinë si të sillen menjëherë sa u vjen shansi për t’u ulur gju më gju me djaloshin e parë të interesuar ndaj saj. Jo, është e pamundur që ajo të ngrejë sadopak buzën e sipërme apo të poshtme për t’iu përgjigjur ftesës më njerëzore të kohës për intimitet. Një sinjal i tillë mund të shquhet fare mirë si i huaj për to, sepse kush ka qenë ai prind i marrë që do t’i hidhte dorën në sup vajzës së tij për t’i thënë dy fjalë për detajet e pavarësisë intime. Një krijesë e tillë kaq të paaftë për të shprehur ndjenjat e veta ashtu siç i vijnë, nuk do ta bënte aspak tërheqëse në sytë e një mashkulli. Do të ketë edhe nga ata, të cilët do të pësojnë një zhgënjim të vërtetë ndaj vajzës që në fillim i perceptonin si ekstremisht seksi dhe të paarritshme në krahasim me shoqet e saj. Sidoqoftë, ka edhe nga ata, të cilëve nuk do t’u besohej se mund të sillen vërdallë vajza me një personalitet të tillë kaq problematik.

Punonjësi social, Alban Kano, thotë se “shqetësimi do të lindte në momentin që ato pak apo shumë çupëlina të mësuara me modelin e shmangies dhe varësisë do të përballeshin me kërkesën për intimitet. Ato dinë të shohin me vëmendje të shfrenuar telenovelat dhe serialet utopike televizive, të cilat do të mbillnin në mendjet e tyre të vogla lloj-lloj përrallash me princa të kaltër hipur nëpër makina luksoze”.

Këto vajza të reja adoleshente nuk do të arrijnë të prekin në kohën e duhur kalimin në moshën e rinisë. Mjafton të përmendësh tablonë që shihet përditë në mjediset e Qytetit Studenti, ku shumë vajza të reja që sapo zbarkojnë nëpër konvikte, harrojnë seriozisht se përse kanë ardhur. Nuk do të ishin të çuditshme as aktet e stileve nga më teatrale të vetëvrasjeve, të cilët s’dihet se ku mund t’i kenë rrënjët. Në këtë mënyrë gjithë edukata dhe vlerat e mësuara në fëmijëri përthyhen në adoleshencë, ashtu si rrezet e forta të diellit në sipërfaqen e qetë të ujit.

Alternativa

Çfarë është mirë të bëhet? Si gjithmonë, rrugëzgjidhje mund të ketë për çdo shqetësim apo problem, mirëpo këto episode me kalimin e kohës ngatërrohen keqas. Kur kjo sjellje bëhet pjesë e personalitetit të këtyre vajzave me gjithë dëshirën e mirë për trajtim intensiv psikoterapeutik, traumat mund të jenë të rënda.

Megjithatë, është mirë që këto vajza të reja të shkëputen nga mbartja e besimeve irracionale dhe pse jo të përzgjedhin prej mjedisit të jashtëm, ku jetojnë esencën e sjelljeve dhe vlerave, të cilat i bëjnë të ndihen mirë me veten.

Do të ishte një fatkeqësi e madhe po të keqkuptoheshin gjithmonë e më shumë nga prirja për pavarësi, e cila sjell respekt për veten e për të tjerët dhe aspak dëmtim të shëndetit mendor. Prandaj një dorë e shtrirë që do t’i nxjerrë jashtë izolimit emocional dhe varësisë të theksuar psiko-materiale nga familja, të afërmit apo kushdo qoftë, është hapi më i sigurt drejt femrës moderne. Ajo e di mirë se çfarë kërkon dhe përpiqet që me tërësinë e aftësive të saj të realizojë vetveten në familje e në profesion.

BLERTA MRISHAJ Standard