|
erlehta
|
 |
« më: 27-08-2006, 22:22:39 » |
|
Hasan Zyko Kamberi
Lindi ne Starje te Kolonjes, ne gjysmen e dytë te shek te XVIII.
Dihet vetëm se ka jetuar një jetë te rëndë dhe këtë e gjejmë te thënë ne shumë vepra te tij. Ka mare pjesë ne luftën turko- austriake te vitit 1789. Thuhet te këtë lënë ne vargje dhe një fare testamenti. Ka shkruar vjersha fetare e filozofike, poerma fetare e shkrime te tjera qe kanë humbur, kurse vjershat qe gjenden sot nuk janë me përmbajtje fetare por krejtësisht laike
Hasan Zyko Kambari, jo vetëm ne grupin e vjershetareve, por edhe ne letersine shqiptare, është shkrimtari i parë i modelit krijues kritik
Gjithë veprat e tij shquhen për theksimin e fortë te qendrimit te autorit ndaj problemeve vetjake e shoqërore qe ngre.. Poezi me karkter autobiografik janë:
- Bahti im - Është vjershe krejtësisht vetjake. Ajo dallon qe ne dy vargjet e para te saj
Zu Hasani po zihete
ne bahte të ri po prihete
duke shprehur kështu një grindje me veten
- Lufta mreterore - Ndertohet mbi te dhëna biografike. Vjersha jep pamjen e luftës, gjendjen e ushtareve te humbur qe nisen si mercenare e kthehun dyfish te humbur
Fukarane e hodhe ne prushte
e dogje si vapa nde gushte.
- Ty bota zili te kanë - Ne këtë vjershe autori flet për dalledisje dashurie, e cila realizohet me veshtiresi
Hasan Zyko Kamberi është vjershetor i halleve njerëzore
Poezi shoqërore janë:
- Gjerdeku i vashes - Është një vjershe qe flet për bashkimin e djalit me çupën, duke dhënë mjedisin shoqërore dhe ndjenjen e zjarrte të tyre.. Portretizohet Djali dhe Çupa, vuajtje veshtiresite shoqërore e psikologjike qe kalojne për te ndertuar lumturine e tyre njerëzore.
- Grate e va - Është vjershe e cila rajton mungesen e mashkullit ne shtepi, dhe pasojet qe le kjo mungese tek gratë e reja
Hasan Zyko Kamberi është satiriku i parë shqiptare
Poezi satirike janë
Paraja
Trahani
Munafiku
Të "Trahani", vargu i përsëritur si ritual lutjeje......drite kush gjeti trahane......nuk është ironi por dhimbje dhe klithje e njeriut qe ne jetë nuk ploteson as nevojen me te vogël
Të "Paraja" jo vetëm si domosdoshmeri për ekzistencën, por edhe si një provë morale, del se para pasurise dhe ambicjes, thyhen të gjitha shtresat shoqërore.
Të "Monafiku", krijon personazhin negativ te botës se prishur moralisht
" O Perendi, qasme!
Ne mos e pritca, plasme!
|