Enver Robelli
08-03-2007
Në prag të ditëlindjes së 80-të shkrimtari i madh kolumbian Gabriel Garcia Marquez u dorëzua. Ai pranoi se tashmë 30 vjet jeton me një papagall që nuk i flet kurrë. "Me durim të madh përpiqem ta nxis të flasë, por pa asnjë sukses", ka thënë Marquez. Të tjerët, botën e lexuesve dhe kritikët gjithandej botës, ky señor nga Kolumbia i ka bërë të flasin dhe të entusiazmohen. Kritiku i njohur Dieter E. Zimmer i gazetës së përjavshme gjermane "Die Zeit" ka shkruar se veprat e Garcia Marquez-it pëlcasin nga rrëfimet dhe legjendat, realizmi dhe miti, ai është një tregimtar pa iluzione i natyrës së njeriut, tepër ironik për të qenë mizantrop. Garcia Marquez ka arritur të jetë i respektuar dhei adhuruar nga kritikët dhe kolegët shkrimtarë po aq sa edhe nga lexuesit.

U lind më 6 mars 1927 në Aracataca, një vendbanim i vogël në bregdetin kolumbian. Më vonë ky vend u bë i njohur si Macondo në romanin "Njëqind vjet vetmi". Garcia Marquez-i ishte i pari prej 16 fëmijëve. Fëmijërinë dhe rininë i kaloi bashkë me gjyshin dhe gjyshen, që të dy tregimtarë të jashtëzakonshëm të legjendave fantastike. Jeta në rrethana varfërie më vonë gjeti vend në shumë përshkrime në romanet e tij. Ai dëshironte të studionte drejtësi e cila shpejt e neveriti; vendosi të kalojë ditët nëpër kafenetë e qytezës bashkë me miqtë e tij dhe të shkruajë artikuj për gazeta, kryesisht reportazhe, arti më i zorshëm dhe më i bukur i gazetarisë. Dallimi mes gazetarisë dhe letërsisë, ka thënë ky mjeshtër i shkrimit, nuk është aq i madh: "Burimet e informacionit janë të njëjta, hulumtimi dhe trajtimi i informatës po ashtu; dallimi qëndron në përpunimin e lëndës".

Puna si gazetar i mundësoi Gabriel Garcia Marquez-it udhëtime në të katër anët e botës, në Nju Jork e Paris, në Barcelonë e Gjenevë, në Romë dhe në Havanë. Kapërcimi i kufijve ndikoi që ai të mos e shikojë më veten vetëm si kolumbian, por si latinoamerikan, si qytetar i një kontinenti. Suksesi i madh në letërsi e bëri të njohur edhe në qarqe politike. Si miq të tij ai numëron Javier Solanën dhe gjeneralin Ëesley Clark, por edhe Fidel Castron, i cili për kritikët e tij është diktator, për adhuruesit kundërshtar i denjë i kapitalizmit. Miqësia e tij me Castron e shtyri shkrimtarin peruan Mario Vargas Llosa të prishë marrëdhëniet me Garcia Marquez-in.

Romani më i njohur i Gabriel Garcia Marquez-it është "Njëqind vjet vetmi", ku përshkruhet ngritja dhe rënia e familjes Bunedia dhe e fshatit Macondo, të themeluar prej saj. Në këtë fshat zhvillohet gjithë historia e Amerikës Latine: luftëra civile dhe viktima të shumtë, lulëzim ekonomik dhe plaçkitje nga padronët lokalë, katastrofa natyrore dhe shkatërrime nga dora e njeriut. Ngjarjet sillen rreth shtëpisë së Ursula dhe Jose Arcadio Bunedia. Garcia Marquez përshkruan mllefin e përditshëm, ndryshimet e gjeneratave, incestin, fantazitë e papërmbushura, vitalitetin e burrave dhe mençurinë e grave të Macondos. Në fund një "tajfun biblik" e fshin nga faqja e dheut fshatin.

Në romanin "Dashuri në kohërat e kolerës" Gabriel Garcia Marquez arrin të skicojë identitetin e Amerikës Latine përmes dashurisë së dy njerëzve. Mjeku Florentino Arizo pret më shumë se 50 vjet të dashurën e tij të rinisë, Ferminën. Pas një martese me mjekun Juvenal Urbino, i cili vdes në rrethana tragjikomike, Fermina, pas shumë hamendjeve pranon të martohet me Florentino Arizën. Të pashqetësuar nga bota përreth ata vendosen në një anije dhe grisin flamurin e kolerës për t'i penguar njerëzit e tjerë që të afrohen aty. Dy pleq të dashuruar duan të jetojnë të qetë deri në fund të jetës, duke lundruar në lumin Magdalena. Me këto romane Garcia Marquez-i i ka bërë jehonë realizmit magjik të Amerikës Latine. Në veprën e tij shkëlqen magjia e poetikës – pafund e bukur, tmerrësisht pikëlluese.

Gabriel Garsia Markez eshte nje nga autoret e mi me te preferuar qe lexoj. Madje, e adhuroj si autor. Vdes per te. Eshte fantastik dhe ka stil te vecante te te shkruajtur. Gjithashtu, e kush mund t'i harroje kryeveprat e tij?! "Dashuri ne Kohet e Koleres" per shembull eshte nje kryeveper me permasa gjigande, shume me teper sesa thjesht nje novele apo roman, eshte nje menyre jetese, nje stil ekstraordinet perceptimi dhe shkrimi, nje bote dhe botekuptim me vete!

Shume artikuj te Mire, e Dashura Erlehta qe mua personalisht me ke munguar, sic i ke munguar edhe forumit tone. Mirese te na Vish, e Dashur dhe shpresoj qe ja kalove XHAM FARE andej nga Shqipnia.

A mundet dikush te me dergojë material ose analizë të veprës së Markezit "Dashuri në kohërat e kolerës". Me duhet patjetër,jam në shkoll të mesme dhe kërkohet si njësi mësimore. ju faliminderit shum
ju pershendes

 Me  kujtohet stili  i  tij  i  merzitshem. Mund  te  me  keqkuptojne  ketu  kur  them  stil i  merzitshem. Pra  njefar  analogjie  e  asaj  se; kur  nje  artist  perpiqet  ta  pikturoj  mykun  dhe  e  pikturon  aq  bukur  sa  neve  na  duket  qe  po  ia  degjojme  eren  e  tij. Pra  kaq  zotsi  kishte  Gabriel  Garsia  Markezi  kur  e shkruajti  Njeqind  vjet  vetmi.