Kurora e martesës


Kurora e martesës është një ndër shtatë sakramentet e Kishës. Jezu Krishti e themeloi jo vetëm për shëlbim personal të njeriut, por sikur edhe urdhërin e Shenjt për dobi të mbarë bashkësisë së besimtarëve, për më tepër: për dobi të mbarë shoqërisë njerëzore, sepse familja, e cila themelohet me kurorë të martesës, është qeliza themelore e shoqërisë njerëzore dhe i shërben ripërtritjes dhe rritjes së mbarë njerëzimit. Kurora e martesës si institucion ekziston që prej krijimit të njeriut. Zoti e krijoi njeriun si mashkull e femër dhe bashëshortëve të parë (Adamit dhe Evës) u dha urdhër: “Lindni fëmijë e shumohuni, mbusheni tokën dhe sundojeni atë!” (Zan.1,27-28). Ndërkaq, para Krishtit bashkimi i burrit dhe i gruas ishte vetëm një kontratë njerëzore. Kështu është edhe sot jashtë krishterimit. Këtë kontratë Krishti e Shenjtroi dhe e lartësoi në nder të sakramentit, kështu që çdo martesë e vlefshme e krishterë është edhe sakrament, burim i hirit dhe i bekimit të Zotit.

Kushtet për vlefshmëri të kurorës

1- Ligjshmëria
Kushti i parë që kurora e martesës të jetë e vlefshme është ligjshmëria: që kurora – të përputhet me ligjin hyjnor, natyror dhe kishtar.
Kurorëzimi në shumë mënyra mund të bëhet i paligjshëm. P.sh. nëse dikush provon të martohet nën emrin e huaj, dhe kështu ta mashtrojë partnerin, kurorëzimi i tij do të ishte i paligjshëm dhe njëkohësisht i pavlefshëm. Para Zotit kurora e pavlefshme nuk ekziston aspak. Vetëm para njerëzve gjyqi kishtar duhet të shpallë se cili kurorëzim ishte i pavlefshëm, që ana e mashtruar të jetë e lirë për martesë të re. Në mënyrë të paligjshme do të provonte të martohet edhe ai që nuk është i gjendjes së lirë për martesë: njerëzit e martuar, derisa e kanë bashkëshortin e gjallë. Janë edhe shumë pengesa të tjera për martesë: mosha e mitur, paaftësia për jetë bashkëshortore, dallim feje, afërisa nga gjaku, grabitja, vrasja e bashkshortit etj.

2- Liria morale
Liria është dhuratë e paçmueshme, të cilën Zoti ua ka dhënë të gjithë njerëzve. Vlera e çdo pune të mirë varet nga liria. Prandaj Kisha dëshiron në çdo mënyrë ta sigurojë lirinë e kandidatëve për martesë, sepse dashuri me zor (me dhunë) s’ka, e martesa pa dashuri nuk do të kishte elementin kryesor që i lidh bashkëshortët dhe që i bën të lumtur. Për këtë arsye pyetja kryesore në hetimet e famullitarit për martesë është pyetje për liri. Martesa për hatër (për dëshirë) të babës, nënës, vëllait, dajës ose kujtdo qoftë, nëse nuk pranohet me liri të plotë, do të ishte e pavlefshme! Bukur është nëse djali apo vajza janë një mendimi me prindin e vet, por nëse nuk janë, fjala e fundit është e atyre që martohen, e jo e atyre që “pinë kafe”.

3- Kurorëzimi publik
Edhe pse sakramentin e kurorës e ndajnë vetë bashkshortët – ndërsa të gjithë të tjerët janë vetëm dëshmitarë (dëshmitar është edhe meshtari që e bekon kurorën!), prapëseprapë kurrnjë kurorë nuk është e vlefshme para Kishës nëse nuk është vënë publikisht, në formë të cilën e ka caktuar Kisha. Kurorëzimi kishtar bëhet në kishë, para meshtarit ose diakonit dhe para dy dëshmitarëve, rregullisht gjatë Meshës. Në raste të jashtëzakonshme, kur kurrësesi nuk është e mundshme që të arrihet brenda një muaji ditë deri te meshtari, Kisha pranon ligjshmërinë e kurorëzimit edhe para vetëm dy dëshmitarëve – kuptohet, nëse bashkëshortët i premtojnë njëri–tjetrit se do të jetojnë sipas ligjit të Zotit e të Kishës: në dashuri dhe besnikëri deri në vdekje. Në bazë të kësaj norme Kisha i ka shpallur të ligjshme dhe të vlefshme të gjitha kurorat në Shqipëri, nga koha e ndalimit të fesë, prej vitit 1967-1991, sepse populli ishte e pamundshme t’i kryejë detyrat fetare. Prandaj, kurora e tyre, edhe pse s’është vënë në kishë para meshtarit, nuk është e pavlefshme dhe nuk mund të zgjidhet pa vendim të gjyqit kishtar. Nëse kandidatët për martesë nuk patën pengesa, e nëse kanë dhënë pëlqimin e vet për martesë të krishterë, para se paku dy dëshmitarëve, martesa e tyre është e vlefshme edhe para Kishës.
Faleminderit Zotit, nevojë për martesë të tillë te na më nuk ka. Por ekzistonte dikur në ende të ndryshme të botës, p.sh. në Japoni, pasi u përjashtuam misionarët e krishterë; në Kinë në kohë të “Revolucionit kulturorë”, si edhe në do vende të tjera ku s’ka liri fetare, apo ku është mungesë e madhe e meshtarëve.

Ami me kenaqe vërtetë me këto shkrime 

Mirëdita!!

Sono una ragazza italiana che si sposerà a Luglio con un ragazzo albanese.
Volevo chiederle se è possibile  trovare la traduzione in albanese della celebrazione cattolica del matrimonio misto.

Faleminderit!
Silvana

mail:kikukiku@hotmail.it

RITI I MARTESES NE KISHEN KATOLIKE

Fillon Mesha si normalisht, mandej ndërsa te gjithë qendrojne ne këmbë, përfshirë edhe dhendri dhe nusja, meshtari me këto apo me fjale tjera, u drejtohet dhendrit dhe nuses:

Fort te dashur, keni ardhur ne këtë shtepi te Zotit qe dashuria e juaj te vuloset prej Zotit me vulen e shenjtë para mbareshtuesit te Kishes dhe para bashkësisë. Këtë dashuri Krishti e bekon me begati. Ai i pasuron dhe i forcon ata qe i ka shuguruar me Pagezim me një sakrament te veçantë qe njeri-tjetrit t'ia ruaje besnikerine e perhershme dhe t'i marrë mbi vete detyrat e tjera te marteses.
Prandaj para Kishes po ju pyes për qëllimin tuaj:

Atëherë meshtari i pyet mbi lirine, besnikerine dhe gatishmerine t'i pranojnë dhe t'i edukojne fëmijët.

N. dhe N. a keni ardhur këtu pa shterngim qe me liri te plotë te veni kurore?
A jeni te gatshëm qe gjatë tërë jetës suaj ne martese ta doni dhe ta nderoni njëri-tjetrin?

Sejcili perj te fejuarve përgjigjet:

PO

Pyetja qe vijon mund te lihet nëse atë e kërkojnë rrethanat, (p. sh. nëse janë te shtyre ne moshe ata qe kurorezohen).

A jeni te gatshëm t'i pranoni prej Hyjit me dashuri fëmijët dhe t'i edukoni sipas Ligjit te Krishtit dhe te Kishes se tij?

Sejcili perj te fejuarve përgjigjet:

PO

Pelqimi

Meshtari grish nusen dhe dhendrin te japin pëlqimin:

Pra, pasi keni vendosur te lidhni kuroren e shenjtë te  Marteses, jepjani njeri-tjetrit doren e djathte dhe para Hyjit e para Kishes se tij shprehni pëlqimin tuaj.

Të kurorezueshmit i japin njeri-tjetrit doren e djathte.

Dhendri thotë:

Unë, N. po të marr ty N. për gruan time dhe po të premtoj se do ta ruaj besnikerine ne te mira dhe ne te vështira, ne shëndet te mirë dhe ne semundje. Do te dua dhe do të te nderoj ne të gjitha ditet e jetës sime.

Nusja thotë:

Unë, N. po të marr ty N. për burrin tim dhe po të premtoj se do të ruaj besnikerine ne te mira dhe ne te vështira, ne shëndet te mirë dhe ne semundje. Do te dua dhe do të nderoj ne të gjitha ditet ejetes sime.

Nëse për arsye baritore, duket me e përshtatshme, meshtari mund ta kërkoje pëlqimin me anë te pyetjeve:

Dhe së pari pyet thendrin :

N. a po e merr N. për gruan tënde dhe a i premton se do të ruash besnikerine ne te mira e ne te vështira, ne shëndet te
mirë dhe ne semundje, se do ta duash dhe do ta nderosh ne të gjitha ditet e jetës sate?

Dhendri përgjigjet

Dua

Menjehere meshtari pyet edhe nusen:

N. a po e merr N. për burrin tënd dhe a i premton se do të ruash besnikerine ne te mira e ne te vështira, ne shëndet te mirë dhe ne semundje, se do ta duash dhe do ta nderosh ne të gjitha ditet e jetës sate?

Nusja përgjigjet

Dua

Atëherë meshtari qe merr pëlqimin thotë:

Pelqimin tuaj qe e deftuat para Kishes, Zoti e pranofte me miresine e vet dhe e ndikofte ne ju bekimin e vet.
ÇKA HYJI BASHKON, NJERIU TE MOS E NDAJE.

P. Amen.

Bekimi dhe dorezimi i unazave

Meshtari:
Zoti + i bekofte këto unaza qe do t'ia jepni njeri-tjetrit ne shenjë te dashurisë dhe te besnikerise.

P. Amen.

Dhendri, unazen e caktuar për nusen, ia ve nuses ne gishtin e unazes dhe thotë:

N., merre këtë unaze ne shenjë te dashurisë sime dhe te besnikerise sime. Ne emër te Atit e te Birit e te Shpirtit Shenjt.

Kështu edhe nusja, unazen e caktuar për dhendrin, ia ve burrit ne gishtin e unazes dhe thotë:

N., merre këtë unaze ne shenjë te dashurisë sime dhe te besnikerise sime. Ne emër te Atit e te Birit e te Shpirtit Shenjt.

Menjehere thuhet Urata e gjithembarshme ose Urata e besimtareve dhe vazhdimi i Meshes dhe sherbeses euharistike.
Të gjitha bëhen sipas rendit te meshes përveç kësaj çka vijon:
(Ne kohën e Kushtimit, dhendri dhe nusja mund ta sjellin ne elter, nëse është e përshtatshme, buken dhe veren)

Si te jetë thënë Ati Yne, meshtari ne këmbë, i kthyer drejt dhendrit dhe nuses, me duar te bashkuara, thotë:

Vëllezër dhe motra, me pervujteri t'i lutemi Zotit t'i bekoje këtë nuse dhe këtë burrë, te cilët u martuan ne Krishtin. Ai qe i
bashkoi ne këtë lidhje te shenjtë (me sakramentin e Korpit e te Gjakut te Krishtit) le t'i beje përherë te perkueshem ne
dashuri.

Dhe në fund bëhet mbyllja e meshes si zakonisht

Përshëndetje Anesti,
Fillimisht te falenderoj për "titullin" qe me ke vënë  (me bërë te skuqem, se nuk mendoj se e meritoj gjithë atë vleresim ).

Në lidhje me mendimin tënd për martesen ne Kishe: Jam totalisht dakord me ty, janë shumë te vërteta ato qe thua, por megjithëse te rinjtë duhet te zgjedhin vete rrugën e tyre dhe mënyrën se si do kryejne ritin e marteses, por ka te beje edhe edukata e familjes. Pra nëse është një familje besimtare, me siguri qe cifti do veje kurore sipas ritit fetar te cilit i perkasin.
Ne përgjithësi të gjitha çiftet qe unë njoh te cilat janë martuar ne Kishe, janë familje me baza te forta, kanë harmoni mes njeri - tjetrit, respekt e dashuri për njerit tjetrin dhe rrisin fëmijë shumë te edukuar.
Të them te drejtën është një emocion i papare momenti i ceremonise ne Kishe, është pjesa dasmes qe unë personalisht e kam përjetuar më me emocion se çdo gjë tjetër. Është diçka e mrekullueshme sidomos betimi qe cifti i bën njeri - tjetrit para Altarit.
Edhe para një jave ku isha e ftuar ne një ceremoni dasme ne Kishe (ku mora edhe pjesen qe kam postuar me sipër te ceremonise martesore), dhe te te them te drejtën u emocionova shumë.
Gjithsesi me kenaqesi kam vënë re qe ceremonite martesore ne Kishe sa vine e shtohen, dhe kjo është gjë e mrekullueshme.


Të përshëndes edhe një here e te uroj gjithë te mirat