U zbulua sopata ilire 2300 vjeçare

Nergut për Mekuli Press nga Gjilani, Ukshin Zajmi

Prej 5 nëntorit e deri më sot (14 nëntor) në lokalitetin Desilo, në moçalin Hutovo Bllato, në afërsi të Çaplinos, në Bosnje e Hercegovinë, një ekip i kombinuar i arkeologëve nënujor (klubit i zhytësve “Neretva” nga Mostari dhe ekspertët e entit për restaurim nga Kroacia-sektori i arkeologjisë nënujore) kanë hulumtuar  lokalitetin, në të cilin sivjet, në muajin prill, u zbuluan dy anije ilire, të fundosura këtu 2200 vjet më parë. Udhëheqësja e këtij projekti, Mr. Snjezhana Vasil, është më se e kënaqur me rezultatet. Arkeologët nënujor numëruan 17 brinj të njërës anije ilire, të cilat janë ruajtur mirë, sepse kanë qenë të mbuluara me lym. Konstrukti drunor i gjetur dëshmon se këto anije nuk janë pjesë të anijeve romake të ngarkuara me amfora, por janë anije të cilat i kanë ndërtuar banorët autokton Ilirët e fisit të Daorëve. Në afërsi të anijes, të dielen, më 11 nëntor, rreth orës 16:00 u gjet edhe nji sopate ilire, e cila është 100 vjet më e vjetër se anijet. Edhe për këtë sopatë, Vasil konstaton se është mjet mbrojtës, të cilin e kanë bartur marinarët dhe se është farkuar në këto troje.
Numri i shumtë i amforave që është zbuluar në këto anije është aq i madh, sa që thuhet, se ato edhe  nuk mund të numërohen.
Moçali Hutovo Bllato, është një vend interesant, me një siperfaqe prej 8.000 hektarësh në luginën e Neretvës. Nëpër këtë moçal kalon lumi Krupa, i cili derdhët në Neretvë, por pozita e tij gjeografike bënë që kjo pjesë e lumit të bartë ujin në të dy drejtimet. Kur lumi Neretvë ka sasi të vogël të ujit Krupa ujin e derdhë në te, ndërsa kur niveli i ujit në Neretvë rritet, Krupa ujin e kthen në moçal dhe vërshon sipërfaqet përrreth.
Përndryshe, zbulimi i këtyre anijeve ilire në këtë moçal, dëshmon se kjo pjesë e lumit, para 2200 vjetëve ka qenë i lundrueshëm, ndërsa vendorët ketu kanë pasë ndonjë lima, apo e kanë shfrytëzuar këtë vend për t’u fshehur pas aksioneve të ndryshme në detin Adriatik, dhe se anijet i përkasin kohës kur shtetin ilir e udhëheqte mbreti Agron.