EMRI


 Emra quhen fjalët që tregojnë qenie të gjalla: djalë, vajzë, dele, dash, Agron, Mira;
    Objekte materiale: gur, dru, libër, fletore; por shpesh edhe cilësi: dashuri, liri ose veprime: pastrim, rregullim.

    Mjaft formime me prapashtesa funksionojnë në të njëtën kohë si emra dhe si mbiemra: shqiptar, punëtor, fshatar, malësor etj.

    Disa ema dalin me nyje të përparme: i biri, e bija, i ati, e ëma, i vëllai, e motra etj. Po kështu, edhe disa emra me origjinë nga mbiemri ose pjesorja e foljeve: i riu, të rinjtë, e reja, të rejat, e dashura, i pasuri, i varfëri, i pandehuri, të ftohtët, të kënduarit, të folurit, të ngrënit.

    Emrat e përveçëm dhe të përgjithshëm
    Emrat ndahen në emra të përgjithshëm dhe në emra të përveçëm.
    Emra të përgjithshëm quhen emrat që tregojnë qenie ose sende të të njëjtit lloj: djalë, vajzë, dhi, cjap, dhomë, derë, si dhe abstrakte: miqësi, lumturi, larje, fshirje.

    Emra të përveçëm quhen emrat që tregojnë një qenie ose një send të vetëm, të dalluar nga të gjithë të tjerët: Tiranë, Prishtnë, Krujë, Naim, etj.

    Janë të përveçëm:
    -Emrat dhe mbiemrat e njerëzve, pseudonimet: Naim Frashëri, Gjergj Kastrioti, Kostandin Kristoforidhi, Asdreni (pseudonimi i Aleks Stavre Drenova), Migjeni (pseudonimi i Millosh Gjergj Nikolla)

    -Emrat e kafshëve: Laro, Balo, Murro;
    -Emrat gjeografikë të shteteve, të krahinave, të maleve, të lumejve, të qyteteve, të rrugëve, të shesheve, të kontinenteve, të oqeaneve, të deteve etj.: Franca, Shqipëria, Kosova, Drini, Korça, (rruga) Fan Noli, (sheshi) Skënderbej, Jupiteri, Azia, Paqësori, Mesdheu;

    -Emrat e periudhave dhe të ngjarjeve historike: Mesjeta, Rilindja, Kongresi i Lushnjës;
    -Emrat e institucioneve, të organizatave e shoqatave: Presidenca, Kuvendi Popullor, Ministria e Financave, Instituti i Gjuhësisë dhe i Letërsisë, Shoqata e të Përndjekurve Politikë.

    -Titujt e veprave, të revistave e të gazetave: "Lahuta e malësisë", "Albania", "Rilindja demokratike", "Gazeta shqiptare", "Studime filologjike".

    Emrat e përveçëm zakonisht përdoren në trajtën e shquar:
    Tirana është kryeqyteti i Shqipërisë. Në qendër të Tiranës është sheshi. Aty ndodhen Muzeu Historik Kombëtar, Pallati i kulturës, banka Kombëtare.

    Të gjithë emrat e përveçëm dhe emërtimet e përveçme shkruhen me shkronjë të madhe:
    -emrat dhe mbiemrat e njerëzve: Gjergj Kastrioti, Leka i Madh;
    -emrat e përveçëm të kafshëve: Baloja, Laroja, Baloshi;
    -emrat e planeteve dhe të yjeve: Marsi, Jupiteri, Ylli Polar, Arusha e Madhe etj.;

    -emërtimet gjeografike të një vendi : Gadishulli Ballkanik, Qafa e Thanës, Poli i Veriut, Drini i Zi, Malësia e Madhe;
    -emërtimet e institucioneve dhe partive: Ministria e Arsimit, Partia Socialiste, Balli Kombëtar;
    -emërtimet e periudhave dhe ngjarjeve historike: Rilindja, Mesjeta, Kongresi i Manastirit;
    -emërtimet e monumenteve të kulturës: Dea e Butrintit, Xhamia e Et'hem Beut etj.;

    -titujt e librave, të gazetave, të emrave të rrugëve dhe firmave vihen në thonjëza dhe vetem fjala e parë shkruhet me shkronjë të madhe: "Gazeta shqiptare", "Dëshmorët e lirisë", por rruga "Naim Frashëri", sheshi "Fan Noli".

    Emri i përveçëm mund të përdoret si emër i përgjithshëm për të treguar jo më një individ, por një tip njerëzish që i ngjajnë atij; jo një krahinë, por send që lidhet me emrin e kësaj krahine etj.:
    Ky njeri është tartuf i vërtetë (hipokrit)
    Ai porositi një shishe kallmet (verë Kallmeti)
    Në këto raste emrat e përveçëm shkruhen me shkronjë të vogël: ciceron, donkishot etj.

    Emrat e përveçëm të njerëzve dhe të vendeve të huaja shkruhen sipas shqiptimit që kanë në gjuhën prej nga janë marrë: Shekspir, Bethoven, Klinton, Sharl dë Gol, Shiler, Nju-Jork, Kajro, Algjeri, Palestinë, Versajë etj.

                              Shumësi i Emrave Mashkullorë

    4- Mjetet e formimit të trajtës së shumësit te emrave në gjuhën e sotme letrare janë të larmishme.
    Në përgjithsi, trajta e shumësit formohet me anë mbaresash. Nga këto më të përdorshmet janë: -ë, -a, -e, p.sh.: anëtarë, grurë, lekë, shoferë, etj.; dema, fusha, kodra, pëllumba, vegla etj.; aksione, fise, kombe, shtete, etj.
    Një vend të rëndësishëm ndër mjetet e formimit të shumësit zënë edhe mbaresat -nj e -ra, p.sh.: arinj, mullinj, penj, heronj, ftonj, etj.; dhjamëra, fshatra, mallra, ujëra etj.
    Një numër emrash e kanë trajtën e shumësit të njëllojtë me trajtën e njëjësit, p.sh.: një nxënës-shumë nxënës, një mësues-shumë mësues, një ditë-shumë ditë, një kala-shumë kala, një ide-shumë ide, një shtëpi-shumë shtëpi, një lagje-shumë lagje, një depo-shumë depo etj.
    Disa emra e formojnë trajtën e shquar të shumësit duke pësuar ndërrime tingujsh në temën e tyre. Ndërrimet kryesore janë: a>e, e>i, k>q, g>gj, ll>nj, r>j.
    Një pjesë nga këta emra marrin edhe një mbaresë, p.sh.: breg-brigje, rrezik-rreziqe, kunat-kunetër, etj;
    kurse të tjerët nuk marrin mbaresë: dash-desh, mik-miq, plak-pleq, kungull-kunguj, bir-bij etj.

    Për shkak të ndikimit të dialekteve ose të varianteve letrare të mëparshme, për disa tipa emrash në gjuhën e folur e në gjuhën e shkruar nganjëhërë ndeshen ende dy ose më shumë trajta shumësi, p.sh.: oficera e oficerë, xhepa e xhepe, nxënës (trajtë pa mbaresë) e nxënësa, dardhë, gjurmë (trajta pa mbaresa) e dardha, gjurma etj. Në këto raste zakonisht, vetëm njëra nga trajtat është në pajtim me normën e sotme letrare, ndërsa trajta tjetër nuk është normative dhe duhet mënjanuar nga përdorimi letrar.

    SHUMËSI I EMRAVE MASHKULLORË

    5- E formojnë shumësin rregullisht me mbaresën -ë emrat mashkullorë që dalin me:
    -ac: kupacë, përtacë, tullacë etj.;
    -aç: gungaçë, gjembaçë, kulaçë, trazovaçë, (por ilaç-ilaçe)
    -af: çarçafë, fotografë, paragrafë, etj.;
    -ak: binjakë, fshatarakë, fusharakë, kapakë, rosakë, ushtarakë, etj.;
    -aq: hutaqë, shkataraqë, etj.;
    -ash: balashë, gjumashë, larashë, etj.;
    -eç: gjyveçë, kryeneçë etj.;
    -ek: byrekë, direkë, dyfekë, dyshekë, fishekë, hendekë, lejlekë, mjekë etj;
    -en: hostenë, kapitenë, legenë, sejmenë, sergjenë, etj. (bëjnë përjashtim: beden-bedena, liqen-liqene)
    -ik: akademikë, calikë, diabetikë, historikë, ibrikë, klerikë, romantikë, zhapikëetj. (por: armik-armiq)
    -in: beduinë, kofinë, latinë, pinguinë, qefinëetj.;
    -ist: aksionistë, aktivistë, artistë, ballistë, futbollistë, çiklistë, kapitalistë, specialistë, sportistë, turistë, etj.;
    -ok: maçokë, malokë, misërokë, patokë, shokëetj.;
    -or: agresorë, ambasadorë, banorë, dëshmorë, fjalorë, frymorë, profesorë, punëtorë, traktorë, vaporë etj.
    (por: auditor-auditore, kor-kore, korridor-korridore);
    -osh: baloshë, barkorë, mjekrorë, trimorë, etj. (bëjnë përjashtim: kosh-kosha, djalosh-djelmosha);
    -ot: despotë, himarjotë, patriotë, suljotë etj. (bën përjashtim lot, që e ka shumësin njësoj si njëjësin, por në trajtën e shquar lot-ët);
    -tar: çlirimtar, këngëtarë, lojtarë, luftëtarë, shkrimtarëetj.;
    -tor: fajtorë, konsumatorë, kultivatorë, muratorë, punëtorë etj.;
    -uk: bishtukë, kopukë etj.

    Fjalët e mësipërme formojnë shumësin me mbaresën -ë, edhe në rast se përdoren si mbiemra në gjininë mashkullore p.sh.: djem binjakë, shkrimtarë romantikë, nxënës punëtorë etj.
    E formojnë trajtën e shumësit me mbaresën -ë edhe të gjithë mbiemrat e tjerë të panyjshëm mashkullorë, që dalin me fundoret e mësipërme, p.sh. dredharakë, artistikë, çamarrokë etj. (Fundore quhet tingulli ose tingujt e fundit të fjalës që shërbejnë si tipar klasifikues a karakterizues i saj).

    6- E formojnë shumësin përgjithësisht me mbaresën -ë emrat mashkullorë që dalin me :
    -(i)an: aeroplanë, evropianë, fazanë, filxhanë, fizikanë, gjerdanë, jargavanë, jorganë, havanë, hidroplanë, historianë, kazanë, luanë, matematikanë, partizanë, politikanë, republikanë, sahanë, shandanë, shejtanë, timpanë, tiganë, tiranë, etj.;
    -ar: barbarë, detarë, fshatarë, hambarë, kalendarë, këpucarë, korçarë, skenarë, ushtarë, etj.;
    -ec: dordolecë, guralecë, memecë, mistrecë, pijanecëetj.;
    -er: berberë, fenerë, frigoriferë, kaloriferë, oficerë, shoferë etj.;
    -ir: Ilirë, vampirë, zinxhirë etj.;
    -ol: gogolë, kaqolë, etj.;
    -on: bidonë, timonë, vagonë etj.;
    -un: bastunë, majmunë, pirunë, sapunë, spiunë etj.

    Me mbaresën -ë e formojnë trajtën e shumësit edhe mbiemra mashkullorë që dalin me fundoret e mësipërme, p.sh.: djalosharë, grindavecë, barkalecë etj.

    Një numër emrash që dalin me të njëjtat fundore si emrat e mësipërm nuk e formojnë shumësin me mbaresën -ë po me -a ose me -e. Më poshtë po shënojmë më të përdorshmit prej tyre.
    Me mbaresën -a:
    -an: mana, patëllxhana;
    -ec: bishtaleca, karkaleca, kastraveca, keca, speca;
    -on: gramafona, magnetofona, mikrofona, telefona (dhe të gjitha fjalët e huaja të përbëra, që kanë si gjymtyrë të dytë -fon), kupona, napolona;
    -ol: gola, stola;
    -un: çuna, zhguna.

    Me mbaresën -e:
    -an: divane, duhane, dyqane, hane, karvane, mejdane, oqeane, organe, plane, stane, tavane, vullkane (të gjithë emrat me -an që e formojnë shumësin me mbaresat -a ose -e, nuk shënojnë frymorë.
    -ar: honorare, orare, pazare, qilare, seminare, tipare, thesare, visare, zare etj.
    -ec: kotece;
    -er: dikastere, karaktere, mermere, mindere, mistere, etj.;
    -ir: hire, manastire, panaire;
    -on: ballkone, ciklone, elektrone, frone, hone, hormone, kone, protone, sallone, shabllone, zakone;
    -un: kanune.

    7- Emrat që dalin me -al, -ant, -at, -az, -el, -ent, -ez, -id, -it, -ont,
    si rregull , e formojnë shumësin me mbaresën -ë, kur shënojnë frymorë, dhe me -e (ndonjëherë me -a), kur nuk shënojnë frymorë:

    -al à -ë admiralë, gjeneralë, intelektualë, vandalë, vasalë etj.;
    -al à -e centrale, festivale, ideale, kanale, karnavale, korale, kristale, lokale, male, materiale, minerale, etj.
    (por: kuintalë)

    -ant à -ë aspirantë, elefantë, diversantë, gjigantë, kursantë, maturantë etj.;
    -ant à -e diamante, restorantë, variantë etj.;

    -at à -ë argatë, delegantë, diplomantë, kroantë, labeantë, vlonjantë etj. (kunatë - kunetër)
    -at à -e agregate, aparate, atentate, fosfate, kampionate, kate, kombinate, pallate, silikate, shpate etj. (por: shtrat - shtretër)

    -az à -ë matrapazë, xhambazë etj.;
    -az à -e kafaze, pullaze etj.;

    -el à -ë dembelë, kriminelë, teveqelë etj. (por: harabela);
    -el à -e akuarele, duele, hotele, pastele, tunele, zabele, etj.;
    -el à -a bela, çengela, gjela, tegela etj.;

    -ent à -ë agjentë, asistentë, docentë, elementë, klientë, studentë etj.;
    -ent à -e aksidente, argumente, bazamente, dokumente, eksperimente, elemente (kimike), fermente, fragmente, instrumente, komente, kontinente, etj. ;

    -et à -ë atletë, dasaretë-t, deputetë, etj. (por personalitete);
    -et à -e dete, fakultete, marifete, qytete, shtete, tërmete, etj. (por magnetë, planetë);

    -ez à -ë berlinezë, borgjezë, kinezë, vietnamezë etj
    -ez à -e qymeze, trapeze etj. (por: breza);

    -id à -ë heraklidë-t, invalidë etj.;
    -id à -e hibride, okside, romboide etj.;

    -ier - jer à -ë artiljerë, aventurierë, brigadierë, infermierë, inxhinierë, karrocierë, magazinierë, portierëetj.;
    -ier - jer à -e kantiere, kuartiere etj.;

    -it à -ë gjirokastritë, komitë, parazitë, petritë etj.;
    -it à -e boksite, deficite, fosforite, grafite, pirite, suficite,
    etj. (por: satelitë, shirita);

    -ont à -ë kontë, rinocerontë, etj.;
    -ont à -e fronte, horizonte etj.;

    Emrat që mbarojnë me -il, -oz, e formojnë shumësin me mbaresën -ë, kur shënojnë frymorë, dhe me -a, kur nuk shënojnë frymorë:

    -il à - ë civilë, katilë, kopilë;
    -il à -a fitila, kandila, karafila, trëndafila etj. (por: idile)

    -oz à -ë bajlozë, karagjozë, marangozë, tifozë etj.;
    -oz à -a kavanoza, mitraloza, rrogoza, etj. (por : lloze)

    Mbiemrat mashkullorë te panyjshëm që dalin me fundoret e përmendura në këtë paragraf e formojnë shumësin me mbaresën -ë, idealë, normalë, italianë, injorantë, dembelë, kriminelë, tekanjozë, vitaminozë etj.

                                        Folje

    Folje quhen fjalët që tregojnë se subjekti vepron ose pëson diçka ose ndodhet në një gjendje të caktuar.

    Kur themi motra, macja, e kuptojmë se është fjala për njerëz, kafshë dhe sende, po nuk dimë se çfarë bëjnë ose çfarë ndodh me ta. Por kur themi motra punon, mollët u poqën, macja fle atëherë prej fjalës punon mësojmë se motra po kryen një veprim (punon), prej fjalës u poqën mësojmë se mollët pësuan diçka (u poqën), prej fjalës fle mësojmë se macja ndodhet në një gjendje të caktuar (fle).
    Fjalët punon, u poqën, fle janë folje.

    FOLJET KALIMTARE DHE JOKALIMTARE,
    Kalimtare quhen foljet veprimi i të cilave i kalon një personi ose sendi tjetër, d.m.th. që pranojnë një kundrinor:
    Beni çdo ditë lexon gazetën.
    Foljet që pranojnë një kundrinor të drejtë janë folje kalimtare të drejta:
    Blerta çdo ditë vadit lulet.
    Foljet që mund të marrin kundrinor të zhdrejtë pa parafjalë janë kalimtare të zhdrejta:
    Iliri i hipi kalit.
    Ndodh që një folje të marrë njëkohësisht një kundrinor të drejtë dhe një kundrinor të zhdrejtë pa parafjalë, pra të jëtë njëkohësisht folje kalimtare e drejtë dhe e zhdrejtë
    Ia dhashë librin Zanës.
    Ia afrova Zanës tufën e luleve.

    Folje jokalimtare janë ato që nuk pranojnë kundrinor: fle, eci, rri, qëndroj, dal etj.:
    Agroni ecte i shqetësuar.
    Dje fjeta gjithë ditën.

    Disa folje përdoren herë si kalimtare, herë si jokalimtare. për të gjetur se cilit grup i përkasin duhet parë se në ç'kuptim janë përdorur.

    FORMAT VEPRORE DHE JOVEPRORE
    Foljet kalimtare të drejta kanë dy forma , formën veprore dhe formën joveprore :

    Forma veprore: laj, fshij, thaj
    Forma joveprore: lahem, fshihem, thahem

    Veprore ( laj, fshij, thaj ) janë foljet që tregojnë se subjekti vepron ( laj fytyrën, fshij dhomën, thaj rrobat )
    kurse
    joveprore foljet që tregojnë se subjekti pëson, d.m.th. i nënshtrohet veprimit të një tjetri (lahem nga dikush) ose tregon se subjekti vepron dhe veprimi i tij kthehet po tek ai ( lahem = laj vetveten ).

                         Vetat dhe Numrat e Foljeve

    Vetë e foljes quhet forma foljore që tregon se kush e kryen veprimin
    (unë, ne, ti, ju, ai, ajo, ata, ato):

    Veta I njëjës: unë punoj
    Veta II njëjës ti punon
    Veta III njëjës ai punon
    Veta I shumës: ne punojmë
    Veta II shumës: ju punoni
    Veta III shumës: ato punojnë

    Numër i foljes quhet forma foljore që tregon se veprimi kryhet nga një ose më shumë qënie apo sende. Folja ka dy numra, njëjësin dhe shumësin:
    Unë punoj (Veta I njëjës)
    Ne punojmë (Veta I shumës)

                                      Përemri


Përemra quhen fjalët që përdorim në ligjërim në vend të emrave ose mbiemrave:

Në strehën e shtëpisë dallëndyshet vit për vit bëjnë folenë.
Ato fluturojnë me shpejtësi para shtëpisë.
Vjollca i do shumë dallëndyshet.
Ajo kënaqet kur i shikon ato duke fluturuar.

Përemrat janë shtatë llojesh :
- vetorë: unë, ti, ai, ajo, ne, ju, ata, ato;

- vetvetorë: vetja, vetvehtja;

- dëftorë: ky, kjo, këta, këto, i këtillë, e këtillë, të këtilla, i tillë, e tillë, të tillë, të tilla; ai, ajo, ata, ato, i atillë, e atillë të atillë, të atilla;

- pronorë:
Veta I. im, ime, ynë, jonë, e mi, e mia, tanë, tona,
Veta II. yt, jote, juaj, juaj, e tu, e tua, tuaj, tuaja
Veta III. i tij, e tij, i saj, e saj, e tij, e tija, e saj, e saja, i tyre, e tyre, e tyre, e tyre;

- lidhorë: që, i cili, e cila, të cilët, të cilat, çka, ç, çfarë, kush, sa,

- pyetës: kush, cili, cila, cilët, cilat, ç, çfarë, sa, i sati, (me, për, nga) se;

- të pacaktuar: dikush, ndokush, gjithkush, kushdo, askush, kurkush; një, ndonjë, njëri, ndonjëri, asnjë, asnjëri; secili, gjithsecili, cilido, çfarëdo, gjithçka, diçka, ca, disa, të gjithë etj.

                                         Parafjala

    Parafjalë janë fjalët e pandryshueshme që qëndrojnë përpara emrave, përemrave, numërorëve dhe ndajfoljeve duke vendosur marrëdhënie vartësie ndërmjet fjalëve :
   
Punoj me lopatë.
    E njoha nga zëri.
    U rreshtuan për tre.
    Ka ardhur një ftesë për ty.
    Beni është i dashur me të gjithë.
    E njohin për mirë.

    Parafjalët, sipas strukturës morfologjike, janë të thjeshta, të përngjitura dhe shprehje :
    - të thjeshta : me, në, nga, afër, brenda, larg, para etj.;
    - të përngjitura : nëpër, përmbi, përveç, sipas, etj.;
    - shprehje : ballë për ballë, rreth e qark, në kundërshtim me, në lidhje me etj.

    Parafjalët sipas lidhjeve sintaksore klasifikohen në :
    - parafjalë të rasës emërore: nga, te (tek):
    Është nga Tirana.
    U rrëzua nga lodhja.
    Nga darka do të dukemi.
    Është i madh nga trupi.
    Shtëpitë u ndërtuan nga vetë banorët.
    Në krye doli një nga ish të burgosurit.
    Rrinte te pragu i derës dhe vështronte avionët që fluturonin.

    - parafjalë të rasës gjinore : me anë, me anën, në sajë, në vend, për arsye, për shkak, etj.:
    Me anë të një miku arrita ta kapërcej kufirin.
    Ekonomia e vendit mbahet në sajë të kontributit që jep populli.
    Ju kemi në vend të prindërve.
    Shtëpia mbeti përgjysëm për shkak të largimit të vëllait.

    - parafjalë të rasës kallëzore: në, me, pa, për, më, mbi, nën, ndër, etj.:
    Erdhi vonë në shtëpi.
    U takua me vëllain në Prishtinë.
    Nuk rrihet pa punë.
    Mira u nis dje për Bruksel.
    Më 10 qershor kam ditëlindjen.
    Mos u ul mbi divan.
    U shkau dheu nën këmbë.
    Parisi është një ndër qytetet më të bukura.

    - parafjalë të rasës rrjedhore: prej, ndaj, për, etj.
    Ishte prej Durrësi.
    Ndaj tij u morën masa të rrepta.
    E kapi për gryke.

                               Pasthirrmat

    Pasthirrmat janë tingujt ose fjalët e pandryshueshme që shërbejnë për të treguar ndjenjat e folësit ose përdoren për të tërhequr vemendjen e dëgjuesëve:
    - O, sa mirë që erdhët! Ishim bërë merak për ju.

    Ato janë karakteristike për gjuhën e filur dhe kuptimi i tyre shpesh qartësohet nga intonacioni.
    Pasthirrmat grupohen në pasthirrma emocionale, që shprehin ndjenja, dhe në pasthirrma urdhërore, që shprehin dëshirën ose vullnetin e folësit.

    Pasthirrma emicionale që shprehin:
    - ndjenja të gëzuara: o, oh, oho, hoho, ohoho, të lumtë, urra, ah, sa mirë;

    - frikë, tmerr: e zeza, ububu, bobo, korba, kuku, obobo, qyqja;

    - habi: au, eu, oj, ou, pa, u, ua, uh;

    - mosbesim, mospërfillje, përbuzje: aha, bah, ehe, ahu, i, ohu, ptu, y etj.;

    - pakënaqësi, keqardhje, mërzi, dhembje: a, ah, e, eh, of, oi, uf, etj.;

    - nxitje (thirrje, urdhër, lutje): ej (hej), o, ore (or, mor, more), moj (ori, mori), pëst, o burra, forca, hop, hë, na, sus, shët, të keqen etj.;

    - përshëndetje, mirnjohje, mallkime, sharje, ngushëllime etj: faleminderit, lamtumirë, mirëmëngjes, mirëdita, mirëmbrëma, mirupafshim, mirë se erdhe, mirë se vjen, mirë mbeç, ditën e mirë, natën e mirë, tungjatjeta, udha e mbarë etj.

    Pasthirrmat vendosen zakonisht në fillim të fjalisë, por shpesh përdoren edhe në mes edhe në fund të saj. Pas tyre vihet presje. Kur shqiptohet me fuqi të veçantë pas tyre vihet pikëçuditje:
    Oh, ç'na gëzove.
    Ua! Paske ardhur!
    A! - thirri e habitur.

    ONOMATOPETË
    Janë fjalë që shërbejnë për të riprodhuar tingujt, zërat, zhurmat, britmat. Në dallim nga pasthirrmat ato nuk shërbejnë për të shprehur ndjenja:
    Ha, ha, ha qeshte Linda.
    Mjau, mjau bënte macja.
    Ato mund të përfshihen edhe tek pasthirrmat, po gjithsesi dallohen prej tyre.