Françesku, një këngë për romët

Françesk Radi iu kushton një këngë njerëzve shoqëria i mban larg për ngjyrën e lëkurës dhe mënyrën e jetesës. Kthehet në Festivalin e Dhjetorit pas 7 vjetësh


Françesk Radi po i jep dorën e fundit me orkestrën e Radio-Televizionit Shqiptar këngës "Jetës i këndova". Ai po rikthehet në Festivalin e Dhjetorit. Teksti i shkruar nga Agim Doçi i zgjoi dëshirën të ngjitet në skenë si kantautor pas 7 vitesh.


"Jetës i këndova" është varianti i parë i këngës i hedhur në një letër. Sa herë ulet para krijimit Radit i duket se sheh probleme të reja, kur i zgjidh, ia behin të tjera. Përvoja nuk e lejon që të veprojë shpejt.


Është një këngë për ata që shoqëria i mban larg, për shkak të ngjyrës së lëkurës dhe mënyrën e jetesës. Janë romët. Në tekstin e Doçit, "janë njerëzit me shpirt të lirë e sy të qeshur, ëndërrimtarët". Muzika e Radit, "i kap" në një moment të hareshëm, në një dasmë, ku ata i gëzohen kënaqësive të jetës.


"Kënga është një dasmë rome. Rrëfej në këngë për shpirtin e tyre, botën e këtyre shtegtarëve pa atdhe", tregon këngëtari. Aty përzihen motivet folklorike dhe tingujt reggaeton. Deri tani dimë që ai do ta shoqërojë me kitarrë. Nuk ka dëshirë të zbulojë elementë të tjerë të krijimit, që publiku ta zbulojë natën e festivalit.


Megjithëse i ka pak rezerva për teknikën që ende nuk arrin të përballojë të kënduarit live, për Françesk Radin, Festivali i Këngës në Radio-Televizion është momenti më i rëndësishëm në jetën muzikore shqiptare të një viti.


"Ky festival i traditës, është një moment i bukur për autorët, për kompozitorët", shpjegon këngëtari. Ai vlerëson logjikën e përzgjedhjes së këngëve e cila përfshin të gjitha moshat, të gjitha zhanret.


Është e largët koha kur Françesk Radi 22-vjeçar, sapo kishte mbaruar Institutin e Lartë të Arteve, merrte pjesë në Festivalin e 11-të të Këngës në Radio-Televizion. Kënga "Kur dëgjojmë zëra nga bota", me tekst të Sadik Bejkos, ishte një protestë për luftën në Vietnam. Shqipëria ishte në krahun e popullit vietnamez.


"Ishte një këngë rrok. Ne ishim mësuar që temave politike t'iu këndonim me marshe, me hymne. Kënga bëri përshtypje në qarqet e larta.


Madje ministri i asaj kohe, deklaroi në një mbledhje: "Françesk Radi, i këndon Vietanimit, me kitarrë si amerikanët". Kjo s'ishte pak. Interpretimi i kësaj kënge më kushtoi disa vite në qytetin e Fushë-Arrzit. Më larguan nga Tirana, për prirjet moderne që ishin parë në muzikën time dhe për 8 vjet kam punuar në Shtëpinë e Kulturës atje", kujton këngëtari.


U rikthye në festival vetëm në vitin 1993 me këngën "Një nënë, fëmijët, koha dhe unë", me tekst të Romina Power. Më 1994 me Mariza Ikonomin këndon "Telefonatë zemrash".
Më vonë erdhën këngët: "Rroku i burgut" (1996), "Jeta s'të lë fëmijë" (1997), "Erdha Erdha" (1998), "Ky fat na ra" (1999), "Zemër trembur s'kam jetuar" (2002) dhe për herë të fundit ka marrë pjesë me "Syri i saj po më verbon" në vitin 2003, me tekst të Demir Gjergjit.


Kjo retrospektivë e shkurtër të kujton se kantautorit Françesk Radi i pëlqen të jetë në korrent me kohën. Kujtojmë, "Rroku i burgun" kushtuar jetës nën diktaturë apo "Erdha, erdha" reflektimi për ngjarjet e viti 1997.


Ka afro 30 vjet që hyn e del në Radio-Televizionin Shqiptar. Po të lëmë jashtë vitet e Fushë-Arrzit. Një fill i hollë e ndan jetën profesionale, nga jeta private, që ka bërë jashtë këtyre mureve. Edhe njeriu më i rëndësishëm, gjendet brenda atyre mureve, në studiot e transmetimit të lajmeve.


Si ndihet pas tre dekadash? A ia ka vlejtur? A ka një çmim në fund e gjitha kjo?
"Profesioni i muzikantit mbetet ndoshta më i papaguari në vend. Ka edhe shumë të tjerë, me përvojë, që ndoshta nuk janë trajtuar ashtu siç duhet të trajtoheshin."


Jorida Pasku - Gazeta Shekulli
   

Amy, une mendova se ti nuk je tifoze kengetaresh?!!! 

Kam idene se si gjithmon keto histori mediatike qe lindin para festivalit te rtsh behen eskluzivisht per te fshehur gjerat qe ne te vertete ndodhin prapa skenave...Dihet tashme qe nese publiku fokalizohet tek nje gje,nuk informohet fare per te tjerat....Sipas meje ajo qe po ndodh eshte qe "Festivalin e kenges se lehte Magjike" eshte vendosur prej kohesh qe do ta fitoj Aurela dhe shpikjet e tjera jane pjese te planit..

Aurela G. e ka kopsitur mire vendin e pare.Seshte kthyer kot ajo mbas 10 vjetesh ne Festival.Kenga e Saracit,mik i Klanit = Mik i TVSH.Plus,hajt mo dihet, nje "Klan" jane te gjithe.

hahahaha pikerisht,vitin tjeter Aurela 100% behet pjese dhe e Kenges Magjike,por me pare duhet te shkoj ne Eurovision sepse ndryshe eshte pak si shume e harruar nga publiku...

"E ka ndertuar me mjaft kujdes dhe mencuri rikthimin e saj , nese e meriton  pse te mos jete e saja FITORJA !!!"


Shpresojme qe ky "kujdes" dhe kjo "mencuri" mos te jete dicka qe shkon me tutje artit sepse me duket se e ka studiuar me shume sec duhet.. Festivali nuk fitohet prapa skenave por ne skene...

2007 - Fituese e Kenges Magjike  

Hape Veten - Final Night

2008 - Festivali i Kenges

YouTube West Side Family Jehone Semi 2

West Side Family - Jehone (New Offical Video 2009)

2010 - Origjinale

Aurela Gaçe ft Dr.Flori & Marsel - Origjinale ( Official Video ) HD

3,997,946 KLIKIME !

Lista e kompletuar e kengetareve qe do marrin pjese ne Festivalin e Kenges 49 ne TVSH.

Gjysem finalja e pare - 23 dhjetor
Kengetaret profesionalist
1.     Selami Kolonja – Marmara
composer: Selami Kolonja, lyricist: Selami Kolonja

2.     Alban Skenderaj & Miriam Cani – Ende ka shpresë
composer : Alban Skënderaj / Miriam Cani, lyricist : Alban Skënderaj / Miriam Cani

3.     Orges Toçe – Mari
composer: Orges Toçe, lyricist: Orges Toçe

4.     Kamela Islami – Jetova për ty
composer : Alban Male, lyricist : Olti Curri

5.     Blerina Shalari – Lutjes apo dashurisë
composer : Blerina Shalari, lyricist : Blerina Shalari

6.     Ernis Çili - Fam
composer: Ernis Çili, lyricst : Ernis Çili

7.     Dorian Nini – Mirësevini në Shqipëri
composer: Jetmir Barbullushi, lyricist: Perikli Papingji

8.     Etmond Mancaku – Dashuri pas emrit
composer: Etmond Mancaku, lyricist: Edmond Mancaku

9.     Ardita Tusha  - Dikur besoja
composer: Dritan Caushi, lyricist: Gjergj Jorgaqi

10.   Klajdi Musabelliu – Vetëm ti
composer: Lambert Jorganxhi, lyricist Zhuljana Jorganxhi

11.   Evans Rama  - Sonte
composer: Evans Rama, lyricist: Evans Rama

12.   Dorina Garuci – Mirmbrëma engjëlli im
composer: Sokol Marsi, lyricist: Jorgo Papingji

13.   Hersiana Matmuja – Me cilin rri ti dashuri
composer: Gent Myftarai, lyricist: Agron Tufa

14.   Agim Poshka – Bota com.vetmi
composer: Agim Poshka, lyricist: Olsa Poshka

15.   Marsida Saraçi – Vetëm s’jemi në botë
composer: Valentin Veizi, lyricist: Arben Duka

16.   Entela Zhula – Lojë në dashuri
composer: E. Veizaj, lyricist : Entela Zhula

Te rinjet
1.    Ilir Kazaferi – Nuk je këtu
composer: Ilir Kazaferi, lyricist : Ilir Kazaferi

2.    Maria Prifti – Pasuri e pasurive
composer: Frederik Ndoçi , lyricist: Agim Doçi

3.    Megi Laska – Endërrat ekzistojnë
composer: Fabian Asllani, lyricist: Megi Laska

Gjysem finalja e dyte - 24 dhjetor

Kengetaret profesionalist
1.     Adhurim Demiri – 24 orët
composer: Adhurim Demiri, lyricist: Adhurim Demiri

2.     Besa Kokëdhima – E bukura dhe bisha
composer: Besar Likaj, lyricist: Dalina Buzi

3.     Emi Bogdo – Letër për ty
composer: Suela Kalaja, lyricist: Suela Kalaja

4.     Denis Hasa – Mbi xhaketën time
composer: Xhavit Ujkani, lyricist: Ismail Kadare

5.     Kujtim Prodani – Ti ishe kreyvepër
composer: Kujtim Prodani, lyricist: Arben Duka

6.     Goldi Halili – Në krahët e tua
composer: Fatrin Krajka, lyricist: Fatrin Krajka

7.     Marjeta Billo – Përjetësi
composer: Klodian Qafoku, lyricist: Dr. Flori

8.     Françesk Radi – Kemi dasëm’o
composer: Françesk Radi, lyricist : Agim Doçi

9.     Aurela Gaçe – Kënga ime
composer : Shpëtim Saraçi, lyricist : Sokol Marsi

10.   Heldi Kraja – E diela pa ty
composer : Heldi Kraja, lyricist : Heldi Kraja

11.   Sonila Mara – Egoist
composer : Sonila Mara, lyricist : Sonila Mara

12.   Mateus Frroku – Dimër në shprit
composer : K. Bahiti, lyricist : Dr. Flori

13.   Xhejsi Jorgaqi – Rastësi
composer : Genti Lako, lyricist : Jorgo Papingji

14.   Enkelejda Arifi – Një dashuri
composer : Adrian Hila, lyricist : Pandi Laço

15.   Kejsi Tola – Pranë
composer : Kristi Popa, lyricist : Florian Zyka

16.   Saimir Braho – Shtegëtar i jetës time
composer: Endri Sina, lyricist: Saimir Braho

Te rinjet
1.    Albi Xhepa & Semi Jaupaj – Dritë
composer : Bojken Lako, lyricist : Bojken Lako

2.    Bledi Polena – Të jemi të dy
Composer : Mihal & Eugen Bica, lyricist : Monika Katro

3.    Rudina Delia – Tek ti gjeta dashurinë
composer: Rudina Delia, lyricist: Rudina Delia

Marr nga esctoday.com
http://esctoday.com/news/read/16357