Afatet e përfundimit, si dhe të dhënat e projektit të plotë



Autostrada Durrës-Morinë është cilësuar si rruga që do lidh dy shtetet shqiptare. Jo vetëm si projekt komunikimi me Kosovën, por segmenti lidhës do të ndihmojë edhe në zhvillimin ekonomik të vendit tonë. Rruga lidh portin e Durrësit me pikën kufitare të Kosovës, Morinin. Varianti i rrugës së re, pothuajse është krejtësisht fushor, pasi kalon nga Miloti në Ndërfushë, në Reps, në Thirrë e deri në kufi në Morinë. 400 milionë euro do të arrijnë të përfundojnë këtë projekt infrastrukturor ndër gjigandët dhe më të rëndësishmit në Shqipëri. Sipas drejtuesve të këtij projekti, përfundimi i autostradës parashikohet në korrik të vitit 2009.
Projekti
Qeveria ka përgatitur projektin se ku do të kalojë aksi Durrës-Kukës-Morinë. Kjo rrugë lidh portin e Durrësit me pikën kufitare të Kosovës, Morinën. Varianti i propozuar i rrugës së re, pothuajse është krejtësisht fushor. Kostoja totale e këtij investimi për ndërtimin e këtij aksi lidhës ndërmjet dy vendeve fqinje do të kushtojë rreth 400 milionë euro. Aktualisht kjo rrugë përshkohet nga dy drejtime rrugësh ekzistuese, që as njëra dhe as tjetra, në gjendjen aktuale, nuk iu përgjigjen kërkesave për një rrugë që do të lidhte dy rajonet në fjalë nevojave të trafikut dhe të lëvizjes së mallrave apo pasagjereve. Të dy variantet ekzistues kalojnë në qafa mali në lartësi mbi 1000 metra dhe zbresin në lugina në kuota 300-600 metra, duke përshkuar distancën prej 234 apo 214 km në 5 deri 7 orë, me shpejtësi të automjeteve 30-45 kilometra në orë.
Segmentet
E gjithë autostrada Durrës-Morinë, prej 111 kilometrash, është ndarë në 5 segmente. Segmenti i parë, Durrës-Vorë-Fushë-Krujë-Milot ka një gjatësi prej 59 kilometra, konsiderohet ekzistuese dhe pjesë e Korridorit Veri-Jug dhe Lindje-Përëndim (Korridori VIII). Segmenti i dytë, Milot-Reps, i cili ka një gjatësi prej 54 kilometrash dhe kushton rreth 28 milionë dollarë. Investimi për këtë aks do të financohet nga Banka Botërore dhe qeveria shqiptare. Segmenti i tretë, Reps-Thirrë, ka një gjatësi prej 27 kilometër. Segmenti i katërt, Thirrë-Kalimash, ka një gjatësi prej 13 kilometra, ndërsa segmenti i fundit Kalimash-Kukës-Morinë ka një gjatësi prej 30 kilometrash dhe do të kushtojë rreth 60 milionë dollarë.

Eriona YMERI Tiranaobserver

Reportazh nga Kalimashi

Ekspres në Kalimash ku po merr formë një ndër tunelet më të gjatë rrugorë të Ballkanit

Megjithëse një vizitë ekspres, në një ditë dimri si këtë fund nëntori nuk mjafton për të përshkruar krejtësisht se çfarë po ndodh në korridorin rrugor verior, më të vështirin që është ndërtuar ndonjëherë në Shqipëri, pamja që të shfaqet sapo hyn në luginën e Fanit, është krejtësisht e veçantë. Mbas fashitjes të mjegullës së dendur të mëngjesit, në luginën e Fanit të shfaqet lumi me të njëjtin emër, që çuditërisht ishte i kaltër. I kaltër ndonese në mes të tij, manovratorët e vinçave dhe punëtorët e firmës Bechtel-Enka po vendosnin platformat gjigande të urave lidhëse të rrugës Rreps-Thirrë dhe në të dy anët e tij, me makineritë e fuqishme fadroma dhe kamionë Benz, të ardhura kryesisht me kilometrazh zero, lëviznin shkëmbenjtë dhe dherat e kuq poshtë kodrave, për të hapur autostradën e re, që së bashku me Tunelin 6 km deri në Kalimash, përbëjnë segmentin më të vështirë të autostradës Durrës-Morinë.

-Të dy tunelet paralele, deri tani arrijnë gjatësinë 1730 metra-

Ndërsa nuk kanë kaluar as 10 muaj nga 4 shkurti i këtij viti, - data kur nisën punimet për ndërtimin e segmentit Rrëshen-Kalimash, prej 60.85 km, ku bën pjesë edhe tuneli i ri prej 6 km, pjesa më e vështirë e kësaj vepre inxhinierike,- vepra e re në veri të vendit ka filluar të marrë formë. Kompania Bechtel-Enka, një Joint-Venture amerikano-turke, që ka fituar tenderin ndërkombëtar është e vendosur të përfundojë këtë segment në gjysmën e dytë të vitit 2009. Në Rreps, kompania ka kantierin kryesor, ku qindra makineri dhe vinça nisen çdo mëngjes per në kantieret e rrugës, anës së cilës ka rënë një dëborë e lehtë.

Një ndër supervizorët e e firmës kroate që kontrolllon cilësinë e punimeve, inxhinieri gjeolog, i specializuar për punimet e nëntokës, kuksiani Artan Braha, na shpjegon ecurinë e punimeve në tunele. “Puna ka filluar në të dy anët, atë veriore nga Kalimashi dhe këtej nga Thirra”- thotë Tani. E pyesim se sa është avancuar në të dy tunelet paralele. “Njëri prej tuneleve ka arritur në të dy anët rrreth 930 metra, ndërsa tjetri rreth 800 metra dhe gjithsej deri tani arrin shpimi në 1730 metra.” thotë ai. Sipas tij, nga 1 Janari 2008, do të fillojë puna në front më të gjerë me disa brigada të reja, që do të realizojnë sipas objektivit, brenda gjysmës së dytë të vitit 2009 objektin. Puna në thellësi të tunelit është mjaft e vështirë. Pjesa më e madhe e punëtorëve kanë qenë minatorë në minierat e bakrit, të shumta në këtë zonë, që tashmë janë në konservim. Janë 200 minatorë, nga 100 për çdo turn, që punojnë nga 12 orë në turn, në pjesën jugore të tunelit në Thirrë. Shumica janë banorë të zonës, ndër më të varfërat e vendit, që të vetmin zanat kanë pasur atë të minatorit, por bashkë me ta punojnë edhe specialistë dhe minatorë nga Turqia, që firma Enka i ka marrë me kontratë.
Saimir Beci, një djalë i ri punon me një makineri të re për betonimin e tunelit. “Kam ardhur nga Londra, ku isha në emigracion prej 4 vitesh, -thotë Saimiri- duke vazhduar, se kishte dëgjuar për këtë rrugë që do të ndërtohej në zonën e tij nga kompania amerikano-turke”. “Dua që gjatë kësaj kohe të lidhem me inxhinierë amerikanë që kur të përfundojë rruga të kem mundësi të shkoj edhe në SHBA”, thotë Saimiri.

Ndërsa Selam Onuzi, një mekanik i ri i mirëmbajtjes së betonierave dhe sondave shpuese, nga Kukësi është i bindur se tuneli do të përfundojë ndoshta edhe më shpejt se koha e premtuar. “Këto makineri - thotë Selami - janë ndër më modernet, të kohës së fundit, të prodhuara posaçërisht për objekte të tilla të vështira, siç janë tunelet malorë dhe janë krejtësisht të reja”.

Avancimi në tunel arrin rreth 4-5 metra në ditë, por varet dhe nga shtresat shkëmbore që hasen gjatë punimeve. Minatorët paguhen mirë, nga 40-60 mijë lekë në muaj, sipas kualifikimit, ndërsa specialistët marrin edhe mbi 100 mijë lekë në muaj. Por të gjithë nuk paguajnë asgjë për ushqim dhe fjetje se i kanë falas nga kompania. Përkthyesi i vogël nga Dibra, Gjergji, që kishte mësuar turqishten në kolegjin turk të Kavajës, na tregoi mensën dhe kapanonet e minatorëve. Në mensë shërbehej ushqim turistik, që nga mjalti e qumështi dhe asortimente të tjera në mëngjes, te dreka e pasur me mish dhe perime e fruta në drekë, për të ardhur përsëri në një meny të pasur në darkë, që do ta kishte zili, çdo frekuentues lokalesh edhe në Tiranë. “Këtu në mensën tonë, drekoi edhe ministri Sokol Olldashi, para disa ditësh, kur inspektoi punimet e rrugës dhe të tunelit”- thotë Arbeni. Dhomat e kapanoneve të reja, ishin plotë dritë dhe ngrohtësi, duke larguar të ftohtit e acartë të dimrit, të pajisura me dushe 24 orë ujë.

- Te klubi i Lleshit, buzë tunelit -

Minatorë turq, por dhe shqiptarë, kishte pak, në kohën e pushimit mbas mbarimit të turnit në klubin e improvizuar me në mes një sobë druri, të Llesh Gjergj Pjetrit, klub i ndërtuar mbi një shtëpi përdhese. Turqit shijonin birrën Effes, ndërsa shqiptarët rakinë me ngjyrë pak të verdhë të kumbullës. Lleshi, pronari i barit ekzotik, një ish minator i vjetër i bakrit, tashmë në pension, thotë se e ktheu një pjesë të shtëpisë së tij në lokal, sapo filloi ngritja e kantierit të tunelit. Ai pret, ashtu si dy vëllezërit e tij, të marrë kompensimin për një pjesë të pronës që është zënë nga kantieri dhe rruga e re. “Vëllezërit dhe disa banorë të tjerë kanë marë nga 2.7-3 milion lekë kompensim nga shteti”-thotë Lleshi. Një pjesë të familjes ai e ka tashmë në Tiranë, ku kanë ndërtuar shtëpi në Bathore.

Në fshatin Thirrë, nga 130 familje, kanë mbetur vetëm 30, se të tjerët janë shpërngulur në periferinë e metropolit dhe të Durrësit. ‘Rruga edhe mund t’i kthejë përsëri këtu, se hapet punë”- thotë ai.

“Tashmë edhe dëbora e madhe, duket sikur është trembur nga këto punime,- thotë Lleshi,- që mban mend se në vitin 1985 kishte rënë 3.5 metra borë, ndërsa vitet e fundit është pakësuar ndjeshëm.” Efekti serrë duket se ka bërë punën e vet edhe në Thirrë, emër që sipas minatorit të moshuar e ka origjinën nga fjala me “thirr”, sepse banorët e kësaj zone i kanë të ndërtuara edhe sot shtëpitë larg njëri tjetrit, në luginat e maleve apo shpatet e kodrave dhe i vetmi mjet komunikimi ishte kjo fjalë e lashtë.

-Kosovarët të parët nxitojnë të blenë toka të lira anës luginës së Fanit-

Intuita se rruga e re piktoreske, me ura mbi lumin Fan dhe gjelbërimin e kodrave dhe majat e maleve sipër tyre me pisha, do të jetë një burim i ri pasurie, kosovarët kanë filluar të kërkojnë në këto zona, toka të lira për t’i blerë, për të ndërtuar bare dhe restorante, apo edhe shtëpi të reja. Automjete me targa të Kosovës, qarkullonin në këtë zonë, megjithëse rruga ishte mjaft e dëmtuar. “Vijnë këtej, megjithëse rruga tjetër kombëtare nga Kukësi për në Tiranë, është më e mirë, sepse kërkojnë toka për t’i blerë,” thonë banorët. Kosovarët, mbas përfundimit të rrugës së re do ta shkurtojnë kohën për të ardhur në Tiranë nga Kukësi nga 6 orë sot, në 2 orë. Duket se në verën e 2010-tës, qindra mijë pushuesit nga Kosova do ta kenë shumë më të lehtë për të ardhur në plazhet e Durrësit. Edhe nxitimi i tyre për të ndërtuar në rrugën e re objekte shërbimi apo magazina grumbullimi produktesh bujqësore dhe industriale është i kuptueshëm. Fluksi i madh i turistëve në kohën e verës, por dhe zgjerimi i tregtisë me Kosovën, falë marrëveshjes së Tregtisë së Lirë, e bën mjaft atraktiv këtë segment të ri rrugor.

-Autostrada e re, projekti më i madh i infrastrukturës rrugore në historinë e Shqipërisë-

Segmenti Rrëshen-Kalimash është pjesë integrale e korridorit Durrës-Morinë, ndërsa tuneli bi-tub (një tunel për çdo drejtim kalimi) prej afro 6 km, është një vepër e vërtetë arti. Këtu parashikohet të gërmohen mbi 1 milionë metër kub material shkëmbor. Në realizimin e këtij Projekti, Bechtel & Enka, punëson një personel prej rreth 2500 vetësh, ku përfshihet një përqindje e rëndësishme e punonjësve shqiptarë.

Tunelet po gërmohen me teknologji moderne, në perputhje me metodën e re austriake (NATM), e cila qëndron në shfrytëzimin e kapacitetit mbajtës të shkëmbit, për të siguruar hapjen e tunelit. Sipas kësaj metode, vetëm një përforcim minimal i strukturës së shkëmbit ështe i nevojshëm dhe masa e këtij përforcimi do të varet nga kategoria e shkëmbit që do të haset. Sipas inxhinierit gjeolog Artan Braha, kjo është një metodë më e shpejtë dhe më ekonomike për të gërmuar dhe përforcuar tunelin, në krahasim me metodat e tjera alternative, që bazohen në hipotezat e një kapaciteti mbajtës më të dobët të strukturës shkëmbore.

Për të arritur objektivin e hapjes së shpejtë të tunelit, sipas metodës së sipërpërmendur, Bechtel\ Enka Joint Venture, ka importuar pajisjen speciale Jumbo Driller (Atlas Copco L2C) nga Suedia, për të hapur vrimat e detonimit dhe instaluar elementët e përforcimit të strukturës shkëmbore.

Përveç ndërtimit të tunelit, projekti parashikon ndërtimin e mbi 35 urave e viadukteve. Gjatësia totale e urave do të jetë afërsisht 4500 m dhe ura më e madhe është aktualisht e parashikuar të jetë 100 m e lartë. Këto ura po ndërtohen duke përdorur trare beton-arme të paranderur, me gjatësi standarde 40 m, të cilët do të jenë të parafabrikuar në kantiere të ndërtuar afër autostradës.

Veç kantierit për prodhimin e trarëve të paranderur, po ndërtohen gjithashtu fabrika apo impiante në vende të caktuara, të cilat do të përdoren për të prodhuar beton për strukturat, gurore dhe nyje thyerje inertesh si dhe impiante të prodhimit të tipeve të ndryshme të asfaltobetonit.

-Lehtësirat e qarkullimit-

Shpejtësia e qarkullimit të mjeteve në këtë aks, do të jetë 100 km/orë. Në tunel dhe në disa pjesë të këtij segmenti rruga do të jetë me 4 korsi, ndërsa në pjesët e tjera me dy korsi. Ndërkohë në shpatet e kodrave do të ketë rrugë të tjera lidhëse që lidhin fshatrat. Sipas projektit, seksioni parë është Rrëshen-Reps, 19.5 km, seksioni i dytë Reps-Thirrë 26.5 km, seksioni i trete Thirrë-Kolsh, 14.85 km dhe tuneli afro 6 km. Urat që do të ndërtohen në këtë segment të vështirë malor, do të jenë 35.

Rruga Rrëshen-Kalimash, 60.85 km, është pjesë e autostradës prej 170 km, për të përmirësuar lidhjen me Kosovën. Kjo do të rezultojë në një rrugë më të shkurtër midis portit të Adriatikut në Durrës, pranë Tiranës, dhe Morinës në kufi me Kosovën.

Vendodhja:
Shqipëri

Klienti:
Drejtoria Përgjithshme e Rrugëve Qeveria Shqiptare

Kontraktori:
Bechtel & Enka Joint Venture
(www.bechtel.com dhe www.enka.com)

Fusha e Sherbimit:
Manaxhim Ndertimesh

Kohezgjatja e Projektit
2006 - 2009

Tipare kryesore:
Gjatesia: 60.85 km (5.53 km Tunel)

Tipi: 4-korsi autostrade

Shpejtesia Planifikuar: 80 -100 km/ore

Ura: 27 cope ne total
Afro 4.5 km rrugë do të jetë mbi ura dhe struktura
Deri në 80 m lartësi
Ndërtuar nga trarë gjatë të betonuar 38 m
Rruga: 2 korsi në çdo drejtim plus shpatulla të fuqishme
3,75 m linja gjatësi
2 m shpatull e fortë

“Ky projekt, i cili lidh Shqipërinë me Kosovën, Maqedoninë, Serbinë Jugore dhe rrjetin Trans-Europian të rrugëve, do të përmirësojë situatën ekonomike të zonave nga kalon, do të stimulojë turizmin, ndërtimin dhe shërbimet, si dhe do të përmirësojë pozicionin konkurrues të Portit të Durrësit”, është shprehur ministri i Punëve Publike, Transportit dhe Telekomunikacionit, Sokol Olldashi./a.gj/klo/

nga Artan Gjata

................

  projekte  te  tilla  sa me  shpejt me shqipetaret e  malit te  zi te  maqedonise  dhe  camerise

Dashte Zoti te mbarohen punimet sa me shpejt dhe me sukses.

273 milionë euro investim për Rrëshen-Kalimash
 
Punimet Durrës-Kukës në vazhdim, fondet e zbardhura

Rruga patriotike, ajo që gjeneroi përplasje politike përgjatë gjithë vitit të shkuar, do të vijojë të ndërtohet e njëjtë dhe për këtë vit të saponisur. Burime zyrtare nga Ministria e Financave bëjnë me dije se fondi i programuar për të kaluar tërësisht për ndërtimin e mëtejshëm vetëm të segmentit shumë të përfolur të rrugës Durrës-Kukës, Rrëshen-Kalimash, do të jetë 273 milionë euro. Kjo shifër përbën vetëm një pjesë të fondit të total, prej 500 milionë euro, që do të adresohet për këtë segment, duke përfshirë këtu edhe taksën e TVSH-së. kjo shifër përbën edhe pjesën më të madhe të të gjithë fondit të dhënë deri tani për këtë segment të shumëpërfolur. Sipas Ministrisë së Financave, segmenti Rrëshen-Kalimash deri më tani ka patur një kosto të përgjithshme prej 500 milionë lekësh, shifër kjo e bërë publike edhe më parë nga vetë ministri i Transporteve, Sokol Olldashi. Ky i fundit është shprehur më parë se segmenti Rrëshen-Kalimash karakterizohet nga një projekt i përfunduar, vlera e të cilit është llogaritur në totalin 520 milionë euro. Sipas tij, aksi Rrëshen-Kalimash përbën pjesën që do të thithë më tepër nga paratë, të cilat janë përcaktuar që të kalojnë për ndërtimin e rrugës Durrës-Kukës. Ndërkaq parashikohen edhe rreth 100 milionë euro për segmentet e tjera. Këtu përfshihen Milot-Rrëshen dhe Kalimash-Morinë, duke bërë që vlera e përafërt e rrugës të shkojë në rreth 620 milionë euro. Ndërkohë, sipas Ministrisë së Financave bëhen të ditura kostot kronologjike të segmentit Rrëshen-Kalimash. Sipas tyre, në vitin 2006 kur nisën punimet, kjo rrugë kushtoi gjithsej rreth 73 milionë euro. Një vit më pas, fondet për këtë segment u llogaritën në 14 milionë euro. Ndërkaq, qeveria ka parashikuar që për vitin 2008 të investohen për këtë segment rreth 273 milionë euro. Por mbetet akoma i paqartë financimi që kjo rrugë do për vitin 2009, kur është parashikuar të përfundojë punimet. Po ashtu, nga rialokimi i fondeve të Buxhetit 2007, prioritet ishte edhe rruga Durrës-Kukës, e cila do të përfitojë fonde në masë për të ulur huamarrjen e huaj.

Fondi 2008

Ministria e Financave ka përllogaritur fondin e plotë që do të destinohet për këtë vit në punimet e segmentit Rrëshen-Kalimash. Bëhet fjalë për 273 milionë euro, që përbëjnë dhe pjesën më të madhe të të gjitha fondeve të destinuara deri tani për këtë segment.

Fondi total

Fondi i përgjithshëm i llogaritur për ndërtimin final të rrugës Durrës-Kukës është rreth 620 milionë euro. Ndërkaq, vetëm për segmentin Rrëshen-Kalimash do të investohen rreth 520 milionë euro, që përthithin dhe pjesën maksimale të fondeve për rrugën.

G.Metropol

Ceka: Në rrugën Rrëshen- Kalimash po ndërtohet kombi ynë

Nga Armand Maho

Në sallën e Kuvendit kanë qenë të bindur për akuzat e tyre në lidhje me ndërtimin e segmentit Rrëshen-Kalimash, pjesë e rrugës Durrës-Kukës, por kanë ndërruar mendje, sapo kanë parë nga afër se çfarë punë bëhej në këtë rrugë. Një grup deputetësh të Kuvendit të Shqipërisë, rreth 30, kanë inspektuar dje punimet në këtë rrugë, që kryhen nga firma amerikane “Bechtel-Enka” dhe, me sa duket, kanë mbetur të impresionuar. Madje, deputeti i PBDNJ, Leonard Solis, ka shkuar deri aty sa është shprehur që ministrit të Jashtëm, Lulëzim Basha, t’i kthehet imuniteti, ndërsa kreu i PAD është shprehur: “Në rrugën Rrëshen-Kalimash po ndërtohet kombi ynë”, - dhe se kjo vepër hap një epokë të re për kombin shqiptar, që e afron më shumë vendin me shtetet e Ballkanit dhe të Evropës.


Deklaratat


Nënkryetari i Kuvendit, Fatos Beja, tha se ishte i impresionuar nga përmasat e punimeve. “Është tjetër gjë të shikosh në letër se çfarë bëhet këtu dhe tjetër gjë të prekësh nga afër këtë realitet të mrekullueshëm. Vështirë se do të ketë opozicion për këtë vepër nga çdo vizitor që do të vijë këtu për të parë punimet”, - tha Beja. Ndërsa kryetari i komisionit parlamentar për hetimin e procedurave të tenderimit të kësaj rruge, deputeti Aleksandër Biberaj, tha se “ajo që pamë sot këtu nga afër, në kantieret kryesore, ku punimet po ecin me ritme të larta, ishte diçka e mrekullueshme”. “Ishim 30 deputetë që vizituam sektorët e vështirë, ku puna vazhdonte pa ndërprerje dhe avancimi ishte i lartë, që përbën një model sesi ndërtohet një vepër e përmasave të tilla”, - tha Biberaj. Për deputetin e PS dhe anëtar i Komisionit të Ekonomisë dhe Financës të Kuvendit, Durim Lamaj, u shpreh se kjo është një vepër madhështore që i përket gjithë popullit shqiptar dhe unë jam këtu për të qenë më i saktë në opsionet e mia në lidhje me këtë rrugë, për të mbajtur qëndrime korrekte për këtë investim gjigant. Me superlativa për veprën që po ndërtohet është shprehur dhe deputeti i PBDNJ, Leonard Solis, i cili ka shkuar deri aty, sa ka deklaruar se ministrit të Jashtëm, Lulëzim Basha, ish-ministër i Transporteve, t`i kthehet imuniteti i deputetit. “Jam shumë i impresionuar dhe mendoj se me këto që pashë, ministrit Basha duhet t'i kthehet imuniteti. Ne duhet të mbështesim investime të tilla që zgjerojnë tregjet dhe afrojnë Shqipërinë me Evropën”, - tha Solis


Debati

Ka qenë opozita shqiptare ajo që në fakt është munduar me çdo kusht që të denigrojë punën e bërë në këtë vepër, e cila konsiderohet si më e madhja e bërë ndonjëherë në Shqipëri. Ftesës së bërë nga Beja për inspektim, iu përgjigj vetëm një pjesë e opozitës, ndërsa deputetët socialistë preferuan ta bojkotonin atë, duke mos iu përgjigjur kësaj ftese. Në bazë të këtyre akuzave, ish-prokurori Dhori Sollaku montoi dhe një akuzë, e cila u konsiderua si politike në ngarkim të ministrit Basha, akuzë e cila po ndiqet dhe nga zëvendësuesja e Sollakut, Ina Rama.

G.Tema

Në Rreps, ku u ndalën makinat qeveritare dhe deputetët për të marrë autobusin, kantierin e “Bektel” e krahasonin me ndërtimin e hidrocentraleve mbi lumin Drin. Sidoqoftë, çdo fjali, çdo fotografi dhe çdo përshkrim, sado i detajuar të jetë, është shumë larg mahnitjes që të jep syri kur shikon nga afër punimet. Në të gjitha anët e kodrave, të humbura dhe të shkreta nga Rrësheni në Kalimash shikon punëtorë dhe makineri të rënda që gërmojnë gurë, dhe.
Nisja
Deputetët nuk e kanë humbur privilegjin e makinave edhe pse Beja, nënkryetari i Kuvendit, kishte vendosur në dispozicion dy autobusë të “Joy Travel”. Në fakt të 28 parlamentarët, përveç Cekës dhe Lamajt, të gjithë të maxhorancës, ishin nisur më parë me makinat e tyre private drejt Rrëshenit. Gazetarët dhe kameramanët mbushën vetëm gjysmën e autobusit, kështu që mjeti tjetër nuk udhëtoi drejt Rrëshenit. I vetmi që udhëtoi me autobus ishte Biberaj, i cili u habit nga ikja e deputetëve të tjerë. Sidoqoftë, pavarësisht incidentit të parë, me deputetët u takuam në Rrëshen, aty ku rruga për në Kalimash nuk mund të përballohej nga makinat luksoze dhe nga aftësia e tyre si shoferë. Deri në Rrëshen rruga është e mirë, ose të paktën kështu u duk, pasi autobusit ia hapte rrugën eskorta e policisë. Policët arritën të shmangin edhe pritjen pafund te mbikalimi i Kamzës, ku qindra makina kishin orë që endeshin në trafik. Në Rrëshen, qytetarët u habitën nga pjesëmarrja e kaq shumë deputetëve, duke thyer edhe rekordet e fushatave elektorale. Pas kafesë në lokalin më të mirë të qytetit, edhe pse ishte i pakrahasueshëm me luksin e kafesë pranë Kuvendit, u nisëm për në Rreps.
Drejt Rrepsit
Shenjat e para të ndërtimit të rrugës shfaqen menjëherë pas nisjes nga Rrësheni. Në krah të rrugës së vjetër, mes dy kodrave tepër të thepisura duken këmbët e urës së parë. Nuk dihet se si mund të kenë shkuar makineritë e “Bektel-Enka” deri aty, deri sa shihje një gjarpërim në faqet e kodrës, të formuar nga gjurmët e makinës. Na tregojnë se ura do lidhë rrugën, edhe pse kjo e fundit, duket si e pamundur me sy të lirë të kalojë atje. Kjo ishte vetëm ura e parë, më tej, po në mes malesh, aty ku edhe gjelbërimi kishte pasur frikë të mbinte, duken disa mjete të rënda dhe nja 20 punëtorë, të cilët po hapin një tjetër trase. Më pas një tjetër urë, mes malesh, aq larg sa mezi duket. Pamja përsëritet disa herë. “Po rruga ku do kalojë?, pyet një nga gazetarët, duke komentuar se po shohin vetëm ura dhe kodra. Biberaj nxiton të sqarojë, se në fillim do bëhen urat, më pas do kalojë traseja. Një gjurmë e kësaj të fundit dukej nga rrotat e mjeteve të rënda, por më vonë na thanë, se rruga do të ishte e drejtë, duke shmangur të gjitha kodrat dhe malet në lartësi. Deputetët dhe gazetarët kanë ndaluar disa herë për të bërë foto. Pas rreth 90 minutash, pasi kaluam rreth 10 ura deri në 80 metra të larta, që vetëm inxhinierët e “Bektel-Enka” e dinë si i kanë bërë, nga maja e njërës prej dhjetëra kodrave që kaluam, duket një miniqytet i bardhë. “Ky është kampingu”, tregoi Biberaj, edhe pse ky i fundit i ngjante një fshati të madh mes malesh. Në shtëpitë e bardha, jetojnë rreth 2 mijë punëtorë. Shumica e fshatrave përreth kanë më pak banorë. Të parkuara ishin lloj-lloj mjetesh, të papara. Pavarësisht vizitës së deputetëve, punëtorët vazhdonin normalisht punën dhe kush nisej me makinë në një prej pjesëve të rrugës dhe dikush tjetër kthehej në kamping, pasi kishte përfunduar punën për këtë ditë.
Udhëtimi drejt Thirrës
Pasi shpjegoi të gjitha detajet e projektit, përfaqësuesja e marrëdhënieve me publikun në firmën “Bektel”, Iva Zegar, kërkoi prej të gjithë atyre që do të shikonin nga afër tunelin të pajiseshin paraprakisht me masat mbrojtëse. Kjo duket se ra papritur te deputetët, të cilët nisën të shikonin njëri-tjetrin. Për të bërë të mundur udhëtimin për në Thirrë, firma kishte vënë në dispozicion tre autobusë. Ky duket se ishte edhe mjeti i vetëm që bënte të mundur udhëtimin në atë terren të vështirë. Pak kilometra pas nisjes nga Rrepsi, deputetët kërkuan të ndaleshin në një prej vendeve ku do të kalonte rruga për te tuneli. Kjo pjesë ndoshta ishte edhe më e vështira e ndërtuar. Dikur aty kishte qenë një mal i plotë, tani ishte vetëm gjysma e tij. Mahnitëse. Por hutimin na e thyen Ceka. Ai e hoqi kapelen prej minatori, dhe kur e pyetën përse e bëri u përgjigj. “I hoqa këto, për të qenë ndryshe nga këta të tjerët (deputetët e djathtë), se pastaj do ishim të gjithë njësoj”. Pas malit të përgjysmuar, i afrohemi kantierit më të madh. Dy vrima, si sy shfaqen frikshëm përpara. Një tub i madh ngjyrë alumini dhe dhjetëra makina të rënda, që ndërhynin mes tyre. Ishte tuneli. I frikshëm. Zv/ministri i Punëve Publike, Stavri Ristani, u bë më i zellshëm me pyetjet. Por komunikimi në anglisht mes tij dhe përfaqësuesve të “Bektel” duket se e sosi në një moment durimin e zv/ministrit, deri sa arriti ta pyeste drejtoreshën, Iva Zegar, se pse nuk kishte mësuar shqip, ndërkohë që prej saj mori përgjigjen “po nuk ma keni mësuar ju...”.
Tuneli
Tunelin e hanin përditë dy makineri të stërmëdha. Në fakt nga ana tjetër ishin dy të tjera, që përpiqeshin të bashkoheshin. Inxhinierët na thanë, se gërmonin 4 metra në ditë. Deri tani ishte shpuar 1300 metra, duke e llogaritur nga të dy anët. Tuneli ishte i stërmadh, i pakrahasueshëm me ato ku kalon treni shqiptar drejt Pogradecit. Pengesa prej guri në fund të tij, të zinte frymën, por inxhinierët na sqaruan, se me këtë ritëm shpejt, do kishte dritë nga të dy krahët. Në hyrje të këtij kantieri ishin dy flamuj të vendosur në hyrje të tunelit, ku njëri ishte flamuri shqiptar dhe tjetri, një autostradë e ndërtuar nga firma “Bektel” dhe në një pjesë të saj një shqiponjë, si ajo e flamurit tonë. Tuneli ishte mahnitës edhe për njeriun e Kulturës, Pango. Ky i fundit, duke ndaluar në mes të tij, i kërkoi Gjanës të bënin nga një foto. Jo bashkë, sepse sado miq të ishin, tuneli ishte më mahnitës. Dy ministrat i shërbyen njëri-tjetri duke bërë foto me celularë. Tjetër deputet i magjepsur ishte Ceka, i cili e harroi opozicionin e tij me qeverinë duke deklaruar, se tani kishte ndryshuar mendim për rrugën. Në fakt edhe punëtorëve që hanin malin, nuk i interesonte aspak politika akuzuese e Tiranës. Ata ishin menefregistë. Dhe me ato që pamë atje i kishin të gjitha arsyet të ishin të tillë. 27 ura, vetëm gjysma e tyre dukeshin nga rruga e vjetër për në Rreps, janë të papara, si nga madhështia e tyre, ashtu edhe nga pamundësia e një njeriu të thjeshtë për të menduar si mund të jenë ndërtuar aty. Kurse tuneli është diçka tjetër. Urat mund të krahasohen, sepse ura janë ndërtuar edhe pse shumë më të ulëta se këto, por tuneli ishte i jashtëzakonshëm. Ndoshta, prandaj thith pranë vetes, aq shumë komente.

Deputetët “harrojnë” autobusin
Megjithëse organizatori i këtij inspektimi, nënkryetari i Kuvendit, Fatos Beja, kishte parashikuar që i gjithë udhëtimi të bëhej me autobus, shumë pak deputetë kanë pranuar këtë ide të tij. Një pjesë e madhe e deputetëve janë nisur gjatë mëngjesit të së shtunës me makinat e tyre në drejtim të Rrëshenit. Ndërkohë, para kryesisë së Kuvendit ishin parkuar dy autobusë “Joy Travel”, e njohur kjo si kompania e bashkëshortes së ish-kryeministrit Fatos Nano. Zgjedhjen e kësaj kompania për të bërë të mundur udhëtimin, zyrtarët e lartë të Kuvendit e justifikojnë duke qeshur me faktin se “edhe “Joy Travel” tani nuk është më opozitë”. Pasi është mësuar se të gjithë deputetët janë nisur me makinë, vetëm një autobus është nisur në drejtim të Rrëshenit.

PD-ja “pushton” Rrëshenin
Pika ku të gjithë deputetët do të takoheshin për të shkuar në kampingun e Rrepsit ishte qyteti i Rrëshenit. Rreth orës 11:00 të paradites së të shtunës, grupe deputetësh nisën të hynin në qytet dhe të drejtoheshin në një prej lokaleve më të mirë në qendër të tij. Por kjo vizitë e rrallë për nga natyra e deputetëve të Kuvendit dhe ministrave në qytetin e vogël verior nuk mundi të bëhej pa rënë në sy nga banorët vendas, të cilët, edhe për shkak se ishte ditë pushimi, ishin në numër të madh në rrugët e qytetit. Për rreth 45 minuta deputetët ishin në këtë qytet, ku pasi kanë takuar edhe ata qytetarë të cilët u kanë dalë përpara, ata janë nisur në drejtim të kampingut “Bektel”.


“Opozita e mbështet rrugën”
Gjatë vizitës dje në Korçë, kryeministri Berisha ka komentuar edhe udhëtimin e 28 deputetëve të Kuvendit për të parë nga afër ndërtimin e rrugës Rrëshen-Kalimash. Sipas tij, një pjesë e madhe e deputetëve të opozitës e mbështesin ndërtimin e kësaj rrugë. “Më informuan se kishte edhe deputetë socialistë. Pjesa dërrmuese e deputetëve socialistë e kanë mbështetur edhe më parë këtë rrugë dhe është tjetër gjë që nuk i lejonin ta nisnin, ndërsa ne e nisëm. Rruga ka një histori të thjeshtë. Ne thamë se do ta bënim rrugën dhe nuk e bëjmë për të dëmtuar askënd, por në interesin më të
mirë të shqiptarëve dhe të Shqipërisë”, theksoi Berisha.

Punë me tre turne
Firma “Bektel” duket të jetë e para kompani që punon në infrastrukturën shqiptare, që ka nisur të zbatojë urdhrin e kryeministrit Berisha për të punuar me tre turne. Megjithëse ky urdhër e shtrin zbatimin e tij nga marsi i këtij viti, kjo kompani prej disa muajsh punon 24 orë në ditë, me qëllim që të përfundojë të gjithë këtë vepër brenda afatit. Puna me tre turne ra në sy edhe gjatë kthimit për në Rreps, ku rreth orës 18:00 të ditës së shtunë, teksa ktheheshim, një autobus bënte transportimin e punëtorëve që do të nisnin punën në një prej urave të kësaj rrugë.


Nisin punimet në Korçë-Qafë Plloçë

Kryeministri Berisha përuroi dje fillimin e punimeve për rikonstruksionin e plotë të rrugës Korçë-Qafë Plloçë, 23 kilometra. Rindërtimi i këtij aksi të rëndësishëm rrugor është investim i buxhetit të shtetit, me vlerë 2.3 miliardë lekë. Rruga nisi rikonstruksionin në të 5 lotet përbërëse të saj dhe parashikohet të përfundojë brenda vitit 2008. “Dua të përgëzoj punëtorët, inxhinierët dhe sipërmarrësit për zotimin e tyre solemn për t’ia dorëzuar këtë rrugë Korçës brenda vitit. Unë i ftoj ta përfundojnë atë në ditën më të shënuar të kombit, më 28 nëntor, në këtë mënyrë festat dhe dhuratat do kenë vlerën më të madhe”, u shpreh kreu i qeverisë gjatë vizitës dje në Korçë. Kryeministri theksoi edhe një herë kërkesën për ritme të përshpejtuara të punës në mënyrë që përfundimi i veprave publike të bëhet jo vetëm brenda afatit, por edhe para tij, duke nënvizuar se qeveria do të shpërblejë firmat ndërtuese, që i përfundojnë punimet para afatit dhe me cilësi.


“Bektel”: Rruga, gati brenda qershorit 2009
Firma “Bektel” konfirmon faktin se rruga Rrëshen-Kalimash, do të jetë gati për t’u përdorur brenda afatit të përcaktuar në kontratë dhe që është pikërisht qershori i vitit të ardhshëm. Duke shpjeguar në detaje këtë projekt, që është edhe më i kushtueshmi për buxhetin e shtetit shqiptar, drejtoresha për marrëdhëniet me publikun në këtë kompani, Iza Zegar, thotë se punimet po ecin sipas parashikimeve dhe do të përfundojnë në afat. “Deri në këto momente që flasim, puna po ecën sipas asaj që ne kemi parashikuar dhe për sa i përket përfundimit të rrugës, ajo do të jetë në kohë, që i takon qershorit të vitit 2009”, shprehet drejtoresha Zegar, gjatë shpjegimit të projektit të ndërtimit të kësaj rrugë para deputetëve dhe ministrave. Rruga në të cilën do të kalojë aksi Rrëshen-Kalimash, përfshin edhe dy tunelet, ka një gjatësi prej 61 kilometrash. Sipas Zegar, ky projekt është i ndarë në tre segmente dhe që janë Rrëshen-Rreps (19.5 km), Rreps-Thirrë (26.5 km) dhe Thirrë-Kalimash (14.8 km). Segmenti i tretë, Thirrë-Kalimash përfshin një tunel me dy shpime paralele 5.5 km të gjatë, që kalon përmes malit Qafa e Kumbullës. Ky tunel parashikohet të jetë një ndër më të gjatët në rajon. Aktualisht sipas përfaqësuesve të firmës, në secilin prej tuneleve është ndërtuar rreth 2.5 km e veprës. Përsa i përket të punësuarve në këtë projekt gjigand për infrastrukturën shqiptare, drejtoresha e marrëdhënieve me publikun në firmën “Bektel” shprehet, se aktualisht në këtë projekt janë të punësuar rreth 2 mijë punëtorë shqiptarë dhe 950 punonjës të huaj. Por sipas Zegar, në momente të caktuara të projektit me qëllim që të realizohet përfundimi i tij sipas parashikimit, numri i të punësuarve do të shkojë deri në 4 mijë. Ndërtimi i kësaj vepre është kthyer në një mjet jetese jashtëzakonisht të mirë për të gjithë banorët e këtyre zonave që janë punësuar. Sipas tyre, të ardhurat për një muaj pune në këtë aks rrugor janë rreth 500 euro, ç’ka ka ndikuar dukshëm në ekonomitë e tyre. Për të bërë të mundur realizimin e këtij aksi rrugor, sipas përfaqësuesve të firmës, janë aktualisht në përdorim rreth 1200 mjete pune, që janë shpërndarë nëpër të treja segmentet.

Të dhënat e Rrëshen-Kalimash

Rruga e ndarë në 3 segmente:

Rrëshen-Rreps 19.6 km

Rreps-Thirrë 26.5 km

Thirrë-Kalimash 14.8 km

Gjatësia totale: 60.8 km

Rruga me 4 korsi

Shpejtësia 80-100 km/h

Tunelet në segmentin Thirrë- Rrëshen

Dy tunele (vajtje- ardhje), 5.5 km secili

Deri tani janë hapur 2.5 km në secilin tunel

27 ura në të gjithë rrugën

Gjatësia totale e urave, 4 km

ADI SHKEMBI, Gazeta Panorama